سهل گويد: ابدال«١٠٦» به چهار خصلت ابدال شدند: تهى بودن شكمها (از طعام)، شب زنده‌دارى، سكوت و كناره‌گيرى از مردم. فايده گرسنگى در منوّر ساختن دل امرى است آشكار و تجربه گواه آن است و بزودى شرح خواهيم داد كه چگونه دل بتدريج نورانى مى‌شود. و اين مطلب در كتاب «كسر الشهوتين» خواهد آمد. امّا شب زنده‌دارى آئينه دل را چون ستاره‌اى درخشان جلا و صفا و نورانيّت مى‌بخشد و بر صفايى كه گرسنگى حاصل شده مى‌افزايد در نتيجه جمال ذات حق در آن آشكار مى‌شود و در آن درجات بلند آخرت و پستى دنيا و بلاهاى آن را مى‌بيند و بى‌ميلى او به دنيا و روى آوردنش به آخرت كامل مى‌شود.

شب زنده‌دارى نيز نتيجه گرسنگى است، زيرا بيدارى با سيرى غير ممكن است و خواب موجب سنگدلى و دلمردگى است مگر به اندازه لازم باشد. بيدارى در شب، موجب آشكار شدن اسرار غيب مى‌شود. پس در صفت ابدال گفته شده است: همانا غذا خوردن آنها بر حسب نياز است و خوابشان بر اثر غالب شدن (خواب) است و سخن گفتن آنها به مقدار ضرورت و احتياج است. ابراهيم خواص گويد: به اعتقاد هفتاد صديق پرخوابى از آب نوشيدن بسيار نشأت مى‌گيرد.

امّا سكوت را كناره‌گيرى از مردم آسان مى‌كند، ولى شخص منزوى كسى را كه برايش خوردنى و نوشيدنى فراهم مى‌سازد يا به كارهايش مى‌پردازد مى‌بيند و سزاوار است كه جز به مقدار نياز سخن نگويد، زيرا سخن گفتن دل را مشغول مى‌كند و حرص دلها به سخن گفتن بسيار است. دل به حرف زدن آسايش مى‌يابد و تنها انديشيدن و ذكر گفتن را سنگين مى‌شمارد، لذا با حرف زدن راحتى مى‌طلبد بنابراين سكوت موجب بارور شدن عقل است و دمى را به طرف ورع مى‌كشاند و تقوا را آشكار مى‌كند.

امّا خلوت فايده‌اش كنار گذاشتن كارها و حفظ چشم و گوش است، زيرا اين دو عضو دالان قلب است و قلب به منزله حوضى است كه از نهرهاى حواس آبهاى تيره در آن مى‌ريزد و هدف رياضت خالى كردن حوض از آن آبها و از گلى‌

«١٠٦» ابدال چنان كه گويند گروهى از صالحانند كه دنيا خالى از آنها نيست و چون يكى از آنان بميرد خدا عوض او ديگرى را قرار دهد. (( المنجد، )) چاپ ٥، ص ٢٧. م .