راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٧٢ - راه تمرين دادن كودكان
آن داشت كه پاسخم را ندهى؟ گفت: از كيفر كردنت در امان بودم. از اين رو در جواب كوتاهى كردم. پس فرمود: برو تو در راه خدا آزادى.»«١٠١»
مىگويم: آنگاه ابو حامد داستانهايى از صوفيّه نقل مىكند به اين گمان كه اين داستانها بر خوشخويى آنها دلالت مىكند كه خودشان را در برابر مردم خوار مىكنند و ما از طريق اهل بيت دانستيم كه خدا به بندهاش اجازه نداده است كه خود را خوار سازد. بنابراين نيازى به نقل آن داستانها نداريم، قبلا در كتاب اخلاق الائمه و آداب الشيعه از بخش عادتها از اخلاق اهل بيت و سخنانشان در اخلاق خوب و صفات مؤمنان مطالبى نقل كردهايم كه براى خداپرستان كفايت است. همچنين در كتاب آداب الصحبة و المعاشره از همان بخش مطالبى بيان شد البتّه كردار و گفتار اهل بيت (ع) در هر بابى حجّت و پيشواست، و توفيق دهنده خداست.
راه تمرين دادن كودكان
در آغاز رشد و روش تربيت و نيكو ساختن اخلاق آنها بايد دانست كه كودك امانتى در دست والدين است. دل پاك او گوهرى گرانبها، ساده و خالى از هر نقش و صورتى است كه آمادگى (پذيرش) هر نقشى را دارد و به هر چيزى او را متمايل سازى مايل مىشود. پس اگر به كار خوب عادت داده شود و مورد تعليم قرار گيرد به همان صورت بزرگ مىشود و در دنيا و آخرت خوشبخت مىگردد و والدين و تمام معلّمان و مربيّانش در كارهاى خير و ثواب او شريكند و اگر به بدى خو بگيرد و مانند حيوانات به او توجّه شود بدبخت و هلاك مىشود و گناهش بر گردن سرپرست و ولّى اوست.
خداى متعال فرموده: يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْلِيكُمْ ناراً.«١٠٢» همچنانكه
«١٠١» ابن شهر آشوب اين حديث را در مناقب در فصل بردبارى و مهربانى على عليه السّلام نقل كرده است .
«١٠٢» تحريم / ٦: خود و خانواده خويش را از آتش نگاه داريد.