راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٥٢ - نشانههاى عالمان آخرت

داشته‌اند حاتم گفت: اى مردم! پس اين جا مدينه فرعون است، مردم او را گرفته نزد حاكم بردند و گفتند: اين عجمى مى‌گويد: اين جا مدينه فرعون است. حاكم پرسيد چرا اين سخن را مى‌گويى؟ حاتم گفت: در قضاوت درباره من شتاب مكن. من مردى عجمى هستم وارد اين شهر شدم و پرسيدم: اين مدينه كيست؟

گفتند: اين مدينه پيامبر خدا (ص) است، گفتم: كاخ او كجاست؟ ... و بقيّه داستان را براى حاكم نقل كرد، و پس از آن گفت: خداوند متعال فرموده است: لَقَدْ كانَ لَكُمْ في رَسُولِ الله أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ«٦٠»، اينك شما به كى تأسّى جسته‌ايد؟ آيا به پيامبر خدا يا به فرعون كه نخستين كسى است كه با گچ و آجر خانه ساخت. پس از شنيدن اين سخنان دست از او بازداشته و وى را رها كردند.

اين داستان حاتم بود، و از روش پيشينيان صالح در زمينه بدحالى و سخت‌گذرانى و ترك تجمّل شواهدى در محلّ خود ذكر خواهد شد، امّا تحقيق امر اين است كه آرايش به مباح حرام نيست، ليكن زياده‌روى و دلبستگى به آن موجب انس و عادت مى‌شود تا آن جا كه ترك آن دشوار مى‌گردد. علاوه بر اين مداومت در آرايش جز از طريق به كار گرفتن اسبابى كه استفاده از آنها غالبا موجب ارتكاب گناه است ميسّر نيست، از قبيل نفاق و چرب‌زبانى و رعايت مردمان و ريا و ديگر كارهايى كه شرع آنها را منع كرده است. بنابراين هوشمندى و دورانديشى ايجاب مى‌كند كه از آنها اجتناب شود، زيرا هر كس خود را غرق در كارهاى دنيا كند بى‌ترديد از خطرهاى آن سالم نمى‌ماند، و اگر فرو رفتن در اين غرقابه با سلامت همراه مى‌بود، پيامبر خدا (ص) در ترك دنيا مبالغه نمى‌فرمود، تا آن حدّ كه در اثناى خطبه پيراهن نقشدار و انگشتر طلا را از خود دور كرد، و همچنين موارد ديگرى است كه در آينده ذكر خواهد شد. از اين رو گرايش به تنعّم مباح داراى خطرات بزرگى است، و دور از مقام خوف و خشيت مى‌باشد، و ويژگى عالمان ربّانى بيم و خشيت از خداست، و