وَ من خَفَّتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ في جَهَنَّمَ خالِدُونَ«١٩» و نيز: وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيامَةِ فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً وَ إِنْ كانَ مِثْقالَ حَبَّةٍ من خَرْدَلٍ أَتَيْنا بِها وَ كَفى‌ بِنا حاسِبِينَ«٢٠».

امام صادق (ع) فرمود: «موازين قسط پيامبران و اوصياى آنهايند.»«٢١»

مى‌گويم: توضيح مطلب اين است كه ميزان عبارت از معيارى است كه به وسيله آن اندازه و مقدار هر چيز را مشخّص مى‌كنند و بى‌شكّ بلندى منزلت و مقدار بندگان و قبول اعمال آنان در پيشگاه بارى تعالى به مقدار ايمان آنها به پيامبران و اوصياى آنان و دوستى و فرمانبردارى آنها در گفتار و كردار و رفتار خود و پيروى از آثار آنهاست. بنابراين اعمالى از انسان مقبول و برتر و در مقايسه سنگين است كه با اعمال پيامبران و اوصياى آنان (ع) موافق باشد، و اخلاق و اقوالى خوب و نيكوست كه با اقوال و اخلاق آنها مطابق است، و اعتقادات صحيح و حقّ آنهايى است كه از آنان اخذ شود، و هر چه با اعتقادات آنها مخالفت دارد مردود و باطل است، و آنچه به آنها نزديك است به قبول نزديك، و آنچه از آنها دور است دور و غير مقبول مى‌باشد. بنابراين آنها بدين تعبير ترازوى اعمال و علوم بندگانند. امّا حساب عبارت از جمع تفاوتهاى مقادير و اعداد و تعيين مبلغ آنهاست، و اين قدرت را خداوند داراست كه در يك لحظه حاصل حسنات و سيّئات خلايق را محاسبه و معلوم كند، چه او أَسْرَعُ الْحاسِبِينَ است. و خداوند در اين كار جز اين نمى‌خواهد كه اين حقيقت را به آنها بشناساند، تا فضل و بخشش خود را به هنگام عفو، و عذاب و عقاب خويش را در اجراى عدالت آشكار كند، از اين رو همه بندگان خود از نخستين‌

«١٩» مومنون / ١٠٣: و آنها كه ترازوهاى عملشان سبك مى باشد كسانى هستند كه سرمايه وجود خودرا از دست داده در جهنم جاودانه خواهند ماند

«٢٠» انبياء / ٤٧: ما تروازهاى عدل را در روز قيامت بر پا مى داريم لذا به هيچ كس كمترين ستمى نمى شود و اگر به مقدار سنگينى يك دانه خردل (كار نيك و بدى باشد) ما آن را حاضر مى كنيم وكافى است كه ما حساب كننده باشيم

«٢١» معانى الاخبار ص ٣١