روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٨ - ترجمه

السّلام-مولودى بود بى‌پدر،و مريم-عليه السّلام-آبستنى بود بى‌مماسۀ مردان،و اين شأنى [١]است كه چو [٢]انديشه كنى يك معجزه است [٣]. وَ آوَيْنٰاهُمٰا إِلىٰ رَبْوَةٍ ذٰاتِ قَرٰارٍ وَ مَعِينٍ ،و ايشان را يعنى عيسى را و مادرش را با جاى برديم كه بلند بود و خداوند قرار و آب روان بود.

سعيد بن المسيّب گفت از عبد اللّه سلام كه:مراد دمشق است.ابو هريره گفت:

رمله است.قتاده و كعب گفتند:بيت المقدّس است.كعب الاحبار گفت:اين زمين به آسمان نزديكتر است از همه زمينها به بيست و هشت ميل.ابن زيد گفت:مصر است.ضحّاك گفت:غوطه دمشق است.ابو العاليه گفت:ابلّه است و زمين مقدّسه.

و مراد به«ذات قرار»زمينى راست كه در او بتوان نشستن و مسكن ساختن.و «معين»،آبى باشد[٧٠-پ]ظاهر بر روى زمين،من عانه [٤]اذا ابصره بعينه فهو عاين و ذاك معين.او مفعول باشد،و گفتند كه:شايد كه وزن [٥]فعيل باشد من معن يمعن من الماعون معين،اى ماعون،و الماعون الماء.و الرّبوة،الارض المرتفعة [٦]،و فيها [٧]ثلاث لغات:بالفتح و الضّمّ و الكسر.و عاصم و ابن عامر«ربوة»را به فتح«را» خواندند،و باقى قرّاء به ضمّ«را»خواندند،و كسر هيچ‌كس نخواند،و كذلك رباوة و رباوة بالضمّ و الكسر.

يٰا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبٰاتِ ،بعضى مفسّران گفتند:خطاب با عيسى است.

و بعضى گفتند:خطاب با رسول ماست به لفظ جمع.بعضى دگر گفتند:در كلام اضمارى است،و آن آن است [٨]:و قلنا للرّسل يا ايّها [٩]الرسل،عطفا على قوله تعالى: وَ آوَيْنٰاهُمٰا ،آنگه ضمّ كرد ديگر پيغامبران را با عيسى و امر كرد ايشان را،و معنى اباحت و اگرچه صورت امر دارد. كُلُوا ،بخورى از طعامهاى پاكيزه لذيذ.گفتند: