روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٠٩ - ترجمه

بعث و نشور نبود ايشان را،و اميد ثواب ما نداشتند،و از عقاب ما ايشان را خوف نبود [١].روا بود كه«رجا»اين جا به معنى خوف بود،چنان كه گفت: مٰا لَكُمْ لاٰ تَرْجُونَ لِلّٰهِ وَقٰاراً [٢]،اى لا تخافون للّه عظمة [٣]،چون تفسير بر ايمان به بعث و نشور كنند شامل بود هر دو را. لَوْ لاٰ أُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلاٰئِكَةُ ،چرا فريشتگان را بر ما فرونفرستادند، و ما [٤]چرا خداى را نمى‌بينيم،يعنى ايمان ما موقوف است[١٢٤-ر]بر يكى از اين دو:يا فريشتگان بايد كه [٥]به زمين آيند و بر صدق محمّد [٦]و نبوّت او گواهى دهند،يا ما معاينه خداى را ببينيم همچنان كه بنى اسرايل گفتند: لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى نَرَى اللّٰهَ جَهْرَةً [٧]... ،و اين قوم گفتند: لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى تَفْجُرَ لَنٰا مِنَ الْأَرْضِ يَنْبُوعاً [٨]، الى قوله: أَوْ تَأْتِيَ [٩]بِاللّٰهِ وَ الْمَلاٰئِكَةِ قَبِيلاً [١٠].

حق‌تعالى گفت: لَقَدِ اسْتَكْبَرُوا فِي أَنْفُسِهِمْ ،سخت متكبّر شدند [١١]اين كافران، وَ عَتَوْا عُتُوًّا كَبِيراً ،و طغيان و مجاوزت الحدّ از حدّ [١٢]ببرده‌اند كه ايشان را جز به يكى از اين دو قناعت نيست.و مقاتل گفت:«عتوّا [١٣]»،غلوّ باشد،و آن سخت‌تر [١٤]كفرى باشد و عظيم‌تر ظلمى،امّا تمسّك مشبّهه و اشاعره به اين آيت در اين [١٥]باب رؤيت [١٦]آن‌كه لقاء رؤيت باشد وجهى ندارد،براى آن‌كه ما چند جاى در اين كتاب ذكر [١٧]كرديم كه لقاء و ملاقات از رؤيت در هيچ [١٨]نيست،و انّما ملاقات مقابله باشد بر وجه مقاربه،چنان كه گويند:التقى الصّفّان و تلاقى الفريقان و التقت [١٩]الفئتان،و مراد از اين‌همه مقابله است،اگرچه اين التقا به شب تاريك باشد [٢٠]كه يكدگر را نبينند،و