روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١١ - ترجمه
استخوانها [١]در او پديد آرد بتدريج.باز بيست روز ديگر آن استخوانها [٢]را گوشت بر پوشاند،چون برهنهاى را كه جامه در پوشانند.آنگه چون بيست روز دگر بگذرد [٣]و چهار ماه تمام شود حيات در او آفرينند [٤].بيست روز ديگر تمامى چهار ماه.لا جرم شرع هم بر اين منهاج قيمت [٥]آن جنين نهاد در شكم مادر،گفت:تا نطفه است در صلب پدر به رحم مادر نارسيده،آن را ده دينار سرخ [٦]،تا اگر كسى آن نطفه بر او تباه كند چنان كه در حال خلوت او را بترساند يا بر او هجوم كند تا آن آب بر او تباه شود و به رحم زن نرسد،او را به جنايت ده دينار ببايد دادن.و اگر مرد قصد كند و از زن آزاد عزل كند و آب به رحم او نرساند،ده دينار به هريك نوبت بر او لازم باشد كه به زن رساند.اما اگر از پرستار مملوكه عزل كند بر او هيچ نباشد.چون نطفه به رحم زن رسد هركه در اين بيست روز به زيان آرد [٧]،چيزى كند كه به آن [٨]زن نطفه بيندازد، بر او بيست دينار جنايت باشد.و چون علقه شده باشد چهل دينار و چون مضغه شده باشد شست [٩]دينار.و چون استخوان شود هشتاد دينار،و چون گوشت بر [١٠]او پوشيده شود صد دينار،و اين تنى باشد تمام خلق بىحيات،و در ميان[٦٥-ر]اين هر دو جنس به حساب [١١].مثلا چنان كه ميان نطفه و علقه باشد يكنيمه به حساب نطفه دهد و يكنيمه به حساب علقه [١٢]،و باقى هم بر اين حساب [١٣].چون حيات در او پديد آيد،و هو قوله تعالى: ثُمَّ أَنْشَأْنٰاهُ خَلْقاً آخَرَ .بر آنكه او را بكشد ديت تمام باشد.اگر نرينه بود هزار دينار سرخ و اگر مادينه بود پانصد دينار سرخ.آنگه آن از ميان مادر و پدر باشد، لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ [١٤]... ،اگر مادر تباه كند اين فرزند را اين ارش و ديت از او بستانند و به پدر دهند و او را چيزى نرسد كه او قاتل است.و اگر كسى
[١] .آط:استخانها.
[٢] .آط:استخان.
[٣] .آط:بگزرد.
[٤] .همۀ نسخه بدلها:آفريند.
[٥] .آج،لب،آل:قسمت.
[٦] .آط،آب،آج،آز،مش+قيمت است،لب+قسمت است،آل:زر سرخ قيمت است.
[٧] .همۀ نسخه بدلها+يا.
[٨] .همۀ نسخه بدلها+سبب.
[٩] .همۀ نسخه بدلها:شصت.
[١٠] .آط،آب،آز،مش:در.
[١١] .مش:حسنات.
[١٢] .همۀ نسخه بدلها+دهد.
[١٣] .همۀ نسخه بدلها+بود.
[١٤] .سورۀ نساء(٤)آيۀ ١١.