روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٠ - ترجمه

صحّت مذهب خود،و قوله تعالى: زُبُراً ،اى كتبا [١]،جمع زبور كرسول و رسل.و اهل شام خواندند:زبرا به فتح[«با»جمع] [٢]زبره،اى قطعا و فرقا كقطع الحديد،يعنى دين خود و ملّت خود مقطع كردند،پاره پاره،چون پاره‌هاى آهن،و اصل اين كلمه در پاره‌هاى آهن باشد،قال اللّه تعالى: آتُونِي زُبَرَ الْحَدِيدِ [٣].

كُلُّ حِزْبٍ بِمٰا لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ ،هر گروه به آنچه كه به نزديك ايشان باشد خرّم باشند،يعنى هركس به دين و مذهب خود شادند ازآنجا كه اعتقاد كرده‌اند كه حقّ است.

فَذَرْهُمْ فِي غَمْرَتِهِمْ حَتّٰى حِينٍ ،آنگه رسول را-عليه السّلام-گفت:رها كن ايشان را در حيرت و ضلالت و كفر خود تا به وقت آجال ايشان از مرگ و هلاكت [٤].

و اصل«غمره»،معظم الماء باشد من غمره اذا ستره،و مراد در آيت حيرت و غفلت است كه ره علم و يقين بر ايشان پوشانيده [٥]است.

أَ يَحْسَبُونَ أَنَّمٰا نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مٰالٍ وَ بَنِينَ ،آنگه گفت:مى‌پندارند اين كافران كه اين مدد و زيادت[٧١-ر]كه ما ايشان را مى‌دهيم در مال و فرزندان مسارعت است از ما در حقّ ايشان به خيرات [٦]. بَلْ لاٰ يَشْعُرُونَ ،بل نمى‌دانند ايشان كه ما اين نعمت با ايشان بر سبيل استدراج مى‌كنيم،و مثلها في المعنى قوله تعالى: وَ لاٰ يَحْسَبَنَّ [٧]الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّمٰا نُمْلِي لَهُمْ خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ إِنَّمٰا نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدٰادُوا إِثْماً وَ لَهُمْ عَذٰابٌ مُهِينٌ [٨]،و قوله تعالى: وَ لاٰ تُعْجِبْكَ أَمْوٰالُهُمْ وَ [٩]أَوْلاٰدُهُمْ إِنَّمٰا يُرِيدُ اللّٰهُ أَنْ يُعَذِّبَهُمْ بِهٰا فِي الدُّنْيٰا [١٠]... ،و آنچه در تأويل اين آيتها گفته‌ايم،اين جا مطوّل [١١]