هركس كه او قذف كند زنان پارسا را به چيزهايى كه ايشان غافل باشند و بى‌خبر،و مؤمن باشند، لُعِنُوا فِي الدُّنْيٰا وَ الْآخِرَةِ ،ايشان در دنيا و آخرت ملعونند. وَ لَهُمْ عَذٰابٌ عَظِيمٌ ،و ايشان را عذابى عظيم [١]بود،بزرگ.

ابو حمزة الثمالىّ گفت:آيت در حقّ مهاجرات [٢]مكّه آمد كه چون ايشان با پيغامبر هجرت كردند و از قفاى رسول به مدينه رفتند،مشركان ايشان را به مكّه طعن [٣]زدند و گفتند:اينان به فجور مى‌روند،و بعضى گفتند:مراد عائشه است،و حمل او بر عموم كردن اولى‌تر باشد تا شامل‌تر بود فايده را و هم داخل باشد [٤]تحت آن.

آنگه تهديد كرد ايشان را و بترسانيد به نوعى از وعيد روز قيامت،گفت: يَوْمَ تَشْهَدُ ،آن روز كه گواهى دهد بر ايشان،و عامل در«يوم»،«عذاب عظيم»باشد،و يا عاملى [٥]مقدّر من قوله تعالى:اذكر يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ ،ياد كن آن روز [٦]كه گواهى دهد بر ايشان زبانهاشان [٧]و دستهاشان [٨]و پا[ها] [٩]شان [١٠]آنچه كرده باشند در دنيا.و گفتند:

معنى آن است كه،زبان بعضى بر بعضى گواهى دهد.

يَوْمَئِذٍ يُوَفِّيهِمُ اللّٰهُ دِينَهُمُ الْحَقَّ ،آن روز كه خداى تعالى تمام بدهد جزا و حساب ايشان بحقّ.عامّۀ[قرّاء] [١١]به نصب[حق] [١٢]خواندند،و مجاهد مرفوع خواند على انّه صفة اللّه تعالى،اى يوفّيهم اللّه الحقّ دينهم،و در مصحف ابىّ چنين است [١٣].

و بدانند كه خداى تعالى هست كه [١٤]او حقّ است و بيان‌كننده.

آنگه گفت: اَلْخَبِيثٰاتُ لِلْخَبِيثِينَ ،بيشتر مفسّران گفتند:معنى آيت آن است كه، اَلْخَبِيثٰاتُ من الكلمات و القول لِلْخَبِيثِينَ ،من الرّجال. وَ الْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثٰاتِ ،اى

[١] .همۀ نسخه بدلها:ندارد.

[٢] .آل:مهاجرين.

[٣] .همۀ نسخه بدلها:طعنه.

[٤] .آط،آل،مش:همه داخل باشند.

[٥] .آب،آج،لب،آز،آل،مش:عامل.

[٦] .همۀ نسخه بدلها:روزى.

[٧] .آج،لب،آل،مش:زبانهاى ايشان.

[٨] .مش:دستهايشان.

[١٢] [١١] [٩] .اساس:ندارد،از آط،افزوده شد.

[١٠] .آج،لب،آل:پايهاى ايشان به.

[١٣] .كذا در همۀ نسخه‌ها،چاپ شعرانى(٢٠٠/٨)+ وَ يَعْلَمُونَ أَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِينُ .

[١٤] .همۀ نسخه بدلها:خداى راست تعالى كه.