فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٦ - جرائم امنيت عمومى -محاربه- آیت الله سيد محمد باقر حكيم
مواردى استعمال شده است كه عصيان و نافرمانى همراه با توسل به زور(مبارزه مسلّحانه) باشد.
عنصر دوم ـ فساد در زمين
از جمله {و يسعون في الارض فساد} در آيهمحاربه برداشت مىشود كه ايجاد فساد و تباهى در زمين دومين عنصر درموضوع حكم محاربه است.
در آغاز بايد معناى فساد در زمين را تبيين كنيم آن گاه از رابطه اين عنصر با موضوع جرم محاربه، سخن خواهيم گفت.
بحث اوّل ـ مفهوم« فساد در زمين»
الف) تعريف لغوى: درقاموس آمده است:
«فسد» ضدّ صلح و «الفساد» أخذ المال ظلما و الجدب و «تفاسدوا» قطعوا الارحام؛ (٢٥)
«فسد» ضدّ «صلح» است و فساد يعنى گرفتن مال از روى ظلم... «تفاسدوا» يعنى قطع رحم كردند.
ابن منظور در لسان العرب گويد:
«فساد» نقيض صلاح است و «تفاسد وا القوم» يعنى به هم ديگر پشت كرده و قطع رحم كردند. و بنا به گفته زجاج واژه «فساد» درآيه {ظهر الفساد في البرّ و البحر } به معناى خشكى و بى حاصلى زمين، و قحطى دردريا يعنى رواج قحطى درشهرهاى كناره رودخانههاست. (٢٦)
راغب درمفردات خود مىنويسد:
(٢٥) تاج العروس، ج٢، ص٤٥٣«فسد» ضد «صلح» است و فساد يعنى گرفتن مال از روى ظلم... «تفاسدوا» يعنى قطع رحم كردند.
(٢٦) لسان العرب، ج٣، ص٣٣٥.