ميان آن كسانى كه با امام حسين (ع) نيامدند و حركت نكردند، آدم‌هاى مؤمن و متعهّد وجود داشت؛ اين جور نبود كه همه، اهل دنيا باشند.
آن روز در بين سران و برگزيدگان دنياى اسلام، آدم‌هاى مؤمن و كسانى كه مايل بودند بر طبق وظيفه عمل بكنند، بودند و تكليف را نمى‌فهميدند؛ وضعيت زمان را تشخيص نمى‌دادند، دشمن اصلى را نمى‌شناختند، كار اصلى و محورى را با كارهاى درجه دو و درجه سه، اشتباه مى‌كردند! و اين هميشه يكى از آن ابتلائات بزرگ دنياى اسلام بوده است.
امروز هم ممكن است ما دچار آن بشويم و آنچه را كه مهم است، با چيز كم اهميّت‌تر اشتباه بكنيم. بايد وظيفه اساسى را كه قوام و حيات جامعه به آن است، پيدا كرد.
يك روز مبارزات ضد استعمارى و ضد استبدادى و ضد دستگاه كفر و طاغوت در همين كشور ما مطرح بود، ولى بعضى‌ها هم اين تكليف را تشخيص نمى‌دادند؛ به كارهاى ديگر چسبيده بودند. احياناً اگر كسى تدريسى يا تأليفى داشت، اگر يك حوزه كوچك تبليغى داشت، اگر هدايت جمع محدودى از مردم در كارهاى دينى بر عهده او بود، فكر مى‌كرد كه اگر به آن مبارزه بپردازد، اين كارها معطل خواهد ماند! مبارزه به آن عظمت و به آن اهميت را ترك مى‌كرد، براى اين كه از اين كارها باز نماند؛ در شناختن آنچه لازم، آنچه مهم يا اهمّ است، اشتباه مى‌كرد.
حسين بن على (ع) در بيانات خود فهماند كه براى دنياى اسلام در چنين شرايطى، مبارزه با اصل قدرت طاغوتى و اقدام براى نجات انسان‌ها از سلطه شيطانى و اهريمنى آن قدرت، واجب‌ترين كارهاست. بديهى است كه حسين بن على (ع) وقتى در مدينه مى‌ماند، احكام الهى را در ميان مردم خود تبليغ و معارف اهل بيت را بيان مى‌كرد عده‌يى را پرورش مى‌داد؛ ولى وقتى براى حادثه‌اى مثل حركت به سمت عراق حركت كرد، از همه اين كارها باز مى‌ماند، نمى‌توانست نماز مردم را به آن‌ها تعليم بدهد، نمى‌توانست احاديث پيغمبر را به مردم بگويد، حوزه درس و بيان معارف او تعطيل مى‌شد و كمك به ايتام و مستمندان و فقرا كه آن حضرت در مدينه به آن‌ها كمك مى‌كرد همه مى‌ماند!
اين‌ها هر كدام وظيفه‌اى بود كه آن حضرت انجام مى‌داد. همه اين وظايف، فداى وظيفه مهم‌تر! حتى آن چنان كه در زبان همه مبلغين و گويندگان هست، حج بيت‌اللَّه هم در اوان خود و در هنگامى كه مردم براى حج مى‌آيند، فداى آن تكليف بالاتر! آن تكليف چيست؟