ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٩٤ - ٨ - تدبر

پيش بينىها را بطور فراوان دچار اختلال مى سازند .
٩ - هماهنگ سازى
٩ - هماهنگ سازى اين عمل ذهنى همواره ناشى از هدف گيرى در متشكل ساختن اجزاء با روابط منطقى است كه يكى از مهمترين عوامل امكان پذير ساختن وصول به هدفهاى مطلوبست . بعضى از هماهنگ سازيها از نظر اهميت هدف و كارى كه براى آن لازم است ، چنان اهميت دارد كه ممكن است واحدهاى استخدام شده براى هماهنگى بدون آن ، هيچ ارزشى نداشته باشد ، در حقيقت مانند اينست كه آن واحدها بدون تشكل هماهنگ موجوديتى ندارند . و با نظر به اهميت درون ذاتى هماهنگ كننده ، گاهى يك كار هماهنگى بيان كنندهء نبوغ و امتيازات مغزى فراوان ميباشد . اين اصل مهم نبايد فراموش شود كه هر اندازه واحدهاى متشكل كنندهء يك مجموعهء هماهنگ از حيات و آزادى و شخصيت مستقل مانند انسانها برخوردار باشد ، بهمان اندازه كار هماهنگ سازى دشوارتر ميباشد .
١٠ - انديشهء منطقى
١٠ - انديشهء منطقى جرياناتى كه در ذهن انسانها با انگيزه‌ها و هويتهاى گوناگون صورت مى گيرند ، بقدرى زيادند كه مى توان گفت : با قطع نظر از اصول كلى آنها ، قابل شمارش نيستند . در ميان اين جريانات ، نوعى از عمل ذهنى وجود دارد كه انديشه منطقى ناميده مى شود . بدانجهت كه همواره ميان موقعيت انسان و هدفى كه براى شناخت يا عمل انتخاب ميكند ، كم و بيش فاصله اى وجود دارد و آن فاصله بايد سپرى شود ، لذا تحرك از موقعيت معين ( مبدء ) در مسيرى كه آدمى را به هدف خواهد رسانيد ، تحرك منطقى ناميده مى شود . انديشهء منطقى كه عبارتست از عمل ذهن از يك مبدء براى رسيدن به هدف ، در ميان ميليونها محسوس و محتويات درونى ، مانند حركت از نقطه اى از جنگل به طرف نقطه اى