ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٦٢ - اهميت فوق العادهء ديدن و مسئوليت شديد در بارهء آن

طبيعى و ديگر ابزار شناخت را كه بوسيلهء همان حواس براى تأمين « حيات طيبه » ( حيات معقول ) ساخته مى شود ، زندگى نمى داند بلكه آنرا مرگ زندگى نما ميداند ، بايد شعله‌هاى وجدانشان را خودشان خاموش كنند . آياتى كه تهديد و توبيخ راكد ساختن حواس را بيان ميكند در موارد فراوانى آمده است از آن جمله : النحل ١٠٨ و طه ١٢٤ و ١٢٥ و الفرقان ٤٤ و ٧٣ و النمل ٨٠ و ٨١ و الروم ٥٢ و ٥٣ و ٥٩ و ٦٠ و الفاطر ١٤ و فصلت ٤٤ و الزخرف ٤٠ و الجاثية ٢٣ و الاحقاف ٢٦ و البقرة ١٨ و ١٩ و ٢٠ و ١٧١ و الانعام ٢٥ و الاعراف ١٧٩ و يونس ٤٣ و هود ٢٤ در آيه ٣٨ و ٣٩ از سورهء الحاقه چنين آمده است : ( فَلا أُقْسِمُ بِما تُبْصِرُونَ . وَما لا تُبْصِرُونَ ) ( سوگند به آنچه كه مى بينيد و به آن چه كه نمى بينيد ) .
اين آيه بالاترين ارزش را به ديدنىها مى دهد كه عظمت آنها با ديدن روشن مى شود . در آيه ٣٦ از سوره الاسراء مسئوليت انسان را در بارهء حواس صريحا گوشزد كرده است : ( وَلا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِه عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَ ) ( گوش و چشم و قلب همهء اينها مورد مسئوليت است ) .
اهميت فوق العادهء ديدن و مسئوليت شديد در بارهء آن اين قسمت از آيات قرآنى كه مردم را به درك اهميت ديدن و مسئوليت قطعى بوسيلهء آن متوجه مى سازد ، فوق العاده شگفت انگيز است . اين قسمت در مادهء « رؤيت » با مشتقات مختلف آن ، در حدود ٦٧ مورد در قرآن وارد شده است .
از آن جمله : ( ١ - أَ فَرَأَيْتُمْ ما تُمْنُونَ . أَ أَنْتُمْ تَخْلُقُونَه أَمْ نَحْنُ الْخالِقُونَ ) [١] ( آيا آن منى را .
كه انزال مى كنيد ، ديده‌ايد ، آيا شما آنرا مى آفرينيد يا مائيم كه آنرا خلق مى كنيم ) .

[١] الواقعه آيهء ٥٨ .