ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٢٦ - تفسيرى در بارهء دل و ابعاد آن

و دل و وجدان و عقل سليم را از آنها پاك كنيد ، خواهيد ديد همهء آن كتابها در برابر يك سطر از حكم عقل نظرى معمولى كه از خود محورى شروع و در تنازع در بقا شكوفان و در از بين بردن همهء انسانها و جهان ختم مى شود ، قدرت مقاومت ندارد . اينست دليل اهميت فوق العاده اى كه قرآن به موضوعات سه گانه « قلب و صدر و فؤاد » نشان داده و در حدود ١٩٢ آيه سه موضوع مزبور را مطرح نموده است . بعنوان نمونه : ( ١ - ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ فَهِيَ كَالْحِجارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً وَإِنَّ مِنَ الْحِجارَةِ لَما يَتَفَجَّرُ مِنْه الأَنْهارُ . . . ) [١] ( سپس دلهاى شما را پس از آن قساوت گرفت و مانند سنگ يا سختتر از آن گشت ، زيرا بعضى از سنگها منفجر مى شود و چشمه سارها از آن بجريان مى فتد . . . ) ( ٢ - قُلْ مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّه نَزَّلَه عَلى قَلْبِكَ بِإِذْنِ الله ) [٢] ( بگو بآنان هر كس كه با جبرئيل خصومت داشته باشد [ كارى از آن تبهكار ساخته نيست ] زيرا جبرئيل است كه قرآن را با اذن خداوندى به قلب تو نازل كرده است ) .
( ٣ - وَلِيَرْبِطَ عَلى قُلُوبِكُمْ وَيُثَبِّتَ بِه الأَقْدامَ ) [٣] ( تا دلهاى شما را بهم نزديك كند ، يا لطف الهى را به دلهاى شما برساند و بوسيلهء آن قدمها را ثابت نمايد ) .
( ٤ - الَّذِينَ آمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ الله أَلا بِذِكْرِ الله تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ ) [٤] ( كسانى كه ايمان آورده‌اند و دلهاى آنان با ذكر و ياد خداوندى به مقام اطمينان مى رسد ، آگاه باشيد با ذكر و ياد خداوندى دلها مطمئن ميشوند ) .
( ٥ - يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَلا بَنُونَ إِلَّا مَنْ أَتَى الله بِقَلْبٍ سَلِيمٍ ) [٥] [ روز قيامت ]

[١] البقرة آيه ٧٤ .
[٢] البقرة آيه ٩٧ .
[٣] الانفال آيه ١١ .
[٤] الرعد آيه ٢٨ .
[٥] الشعراء آيه ٨٩ .