ترجمه و تفسير نهج البلاغه

1 - پذيرش محض آموزشى

راه بهره بردارى از اين چشمه سارها در شناخت چيست

آموزندگان علوم انسانى مشغول سرازير كردن عامل تعيين كنندهء سرنوشت حيات به درون پذيرندگان مى باشند

2 - پذيرش محض تربيتى

3 - شناختهاى تقليدى ( وابسته )

عنصر يكم - تقليد كننده

عنصر دوم - كسى كه پديدهء مطلوبى دارد و شايستهء پيروى از او در بارهء آن مطلوب ميباشد

علت اقليت اسف انگيز صاحب نظران بى نياز از تقليد

مسائل حياتى كه تقليد در آنها كشف از تباهى زندگى ميكند

شرط عدالت تقليد شونده در شناختها و عملهاى تقليدى

قسم دوم - مطلوبيت پديدهء مورد تقليد مستند به خود تقليد كننده نبوده

تقليد شفاف و نا ملموس در شناختها

تقليد ناشى از جاذبهء شخصيتها

تقليد ناشى از جاذبيت قالبهايى كه واقعيتها بوسيلهء آنها منعكس ميشوند

هدف نا معقول براى شناختهاى تقليدى

عنصر پنجم - اعتياد تقليد

فرضيه و نظره ( نظريه ) ( تئورى )

آنجا كه شناختهاى فرضى و نظرى رنگ علم را مات ميكنند

فرق ميان فرضيه و نظرهء مربوط بجهان عينى و قلمرو انسانى

آنجا كه شناختهاى علمى رنگ فرضيه و نظر را درخشانتر ميكنند

شناخت توصيفى محض

شناختهاى تعبدى

شناختهاى تجربى

خطر تجربههاى تعميمى

فهم منطقى در شناختها

فهم برين در شناخت

شناختهاى حدسى

استشمام در پديدهء شناخت

مسئله دوم - امروزه غالبا اصطلاح روشن بين و روشنفكر در مقابل ارتجاع و كهنه پرست بكار مى رود

مسئلهء سوم - روشنفكرى و حقيقت زمان و واقعيتها

مسئله چهارم - هويت ذهنى روشنفكرى

زعم و نظر و رأى و درايت در شناختها

شناختهاى اكتشافى

شناختهاى اشراقى

آيا منكرين شناختهاى اشراقى دليلى براى انكار دارند

آيا شناختهاى اشراقى پديدههاى ذهنى شخصى هستند

17 - شناخت شهودى

شناخت در سه قطعه از زمان گذشته و حال حاضر و آينده

انواع رابطهء عملى ذهن با موضوع در پديدهء شناخت

1 - تصديق با واحدهاى انعكاسى

2 - تصديق با واحدهاى تجريدى

3 - تجريد

4 - تذكر ( ياد آورى )

5 - عمل تحليل

8 - تدبر

11 - انديشهء برين

12 - شناخت تعقلى

شگفتا ، هنوز اين نزاع ادامه دارد كه آيا در شناخت اصالت با حس است يا با عقل

13 - تعقل برين

انواع عمل ذهنى در جريان شناخت با تأثرات رسوب شده در درون

مراحل تجسيم

انواع شناختهاى عالى

1 - معرفت

3 - شناخت عرفانى

4 - حكمت

عامل يكم - قيافهء حق بجانب كلمهء علم

شناخت واقعيات با تكبر و خود محورى سازگار نيست

حقيقت يكم نگرش تجزيه اى

حقيقت دوم - نگرش تركيبى

از روى جهل و پس از شناخت واقعيتها به مجادله و كاوشهاى حرفه اى نپردازيد

انديشه در مشيت و فعاليت خداوندى به اختلال انديشه ميانجامد و جدلبازى در آن دو به انكار خويشتن منتهى مى گردد

سخن از روى جهل در بارهء حق ، تباهى حتمى را بدنبال دارد

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

با منحرف ساختن واقعيات خود را فريب ندهيد

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

پس از تحصيل شناخت نيكىها و بديها نبايد مرتكب بديها گشت

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

خود را با اختيار از نعمت عظماى شناخت محروم مسازيد

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

منفور درگاه الهى و منفور انسانها است كسى كه حقيقت را بشناسد و آنرا بپوشاند

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

اختلاف پس از شناخت واقعيتها

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده اند

يكى از بزرگترين آفات شناخت كه حيات را به تباهى مى كشد ، عمل نكردن به علم است

نتيجه آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

هرگز آگاهى و هشيارى را نبايد از دست داد

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

بيمارى وسوسههاى درونى ، وخيمترين آفت شناخت

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

محروميت از شناخت خويشتن و خودسازى

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

شناختهاى فريبنده

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

انكار و لجاجت در برابر عوامل شناخت

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

گمانها و محاسبههاى بى اساس در شناخت و تنظيم « حيات معقول »

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

غفلت يكى از آفات شناخت است

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

انواع ظن و پندارها

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

دركهاى شاعرانه

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

پديدههاى خوشايند و اعجاب انگيز را سد راه واقعيتها قرار نبايد داد

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

بجهت اين آفات است كه همواره شناختهاى اصيل و صاحبنظران در اقليت بوده اند

بخش دوم انواع و ابعاد شناخت از ديدگاه قرآن

قسم چهارم - آياتى كه استناد علم و معرفت را بخداوند با وساطت واسطهها بيان ميكند

بايد از احسن پيروى كرد و احسن را ابراز نمود

رجوع به عالم ، ضرورت دارد

نتيجه سوم - گفتار احسن و پيروى از احسن شعار جاودانى اسلام در قلمرو شناخت است

يك دستور بزرگ و سازنده براى عميق ساختن شناختها و تعليم مردم به دليل جوئى

نوع يكم - مطالبهء دليل و برهان براى هر ادعائى كه بعنوان ابراز واقعيت مطرح مى گردد

آن جامعه از شناختهاى ضرورى و مفيد برخوردار مى شود كه هيچ فردى و گروهى بدون تكيه بر علم سخنى را نگويد و سخنى را نشنود

نتيجهء سوم - نبايد بجاى بدست آوردن علم در بارهء واقعيات بگمان و پندار و توهمات قناعت كرد

آيا مى توان « آنچه بايد باشد » را از « آنچه هست » نتيجه گرفت

آيا ايده ئولوژى از نتايج مستقيم جهان بينى است

ايده ئولوژى چيست

جهان بينى چيست

آيا ايده ئولوژى از جهان بينى ناشى مى شود

جهان بينى همه جانبه گرايش به ايده ئولوژى را ايجاب ميكند

حواس طبيعى و ضرورت بكار انداختن و ارزش آنها

اهميت فوق العادهء ديدن و مسئوليت شديد در بارهء آن

نتيجهء دوم

ضرورت تفكر در هر دو قلمرو انسان و جهان

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

( آيات قرآنى سيستم تفكر و موضوعات مورد تفكر را باز گذاشته است )

شناخت با تدبر

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

تعقل و لب و نهى

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

تأثير فعاليتهاى قلب و ركود آن در شناخت و عمل گرديدن

تفسيرى در بارهء دل و ابعاد آن

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

شناخت بوسيلهء نمايشهاى روانى در اعضاى طبيعى

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

فهم دقيق در شناختهاى فقاهى

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

حكمت ، معرفت و عمل هدفدار در همهء شئون « حيات معقول »

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

فهرست مطالب

فهرست آيات

فهرست روايات

فهرست نامها

فهرست مآخذ

ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٤٦ - فهرست مطالب

نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است ١٧٩ محروميت از شناخت خويشتن و خود سازى ١٨١ آياتى در بارهء سازندگى خويشتن ١٨٢ نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است ١٨٣ شناختهاى فريبنده ١٨٥ آياتى در بارهء شناختهاى فريبنده ١٨٦ نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است ١٨٧ انكار و لجاجت در بارهء عوامل شناخت ١٨٩ آياتى در بارهء عواقب انكار حقيقت ١٨٩ نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است ١٩١ گمانها و محاسبه‌هاى بى اساس در شناخت و تنظيم « حيات معقول » ١٩٣ آياتى در بارهء محاسبهء بى اساس در زندگانى ١٩٤ نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است ١٩٤ شك و ترديدهاى قانونى و بيمارى و حرفه اى ١٩٦ آياتى در بارهء توبيخ شك و ترديد ١٩٩ نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است ١٩٩ غفلت يكى از آفات شناخت است ٢٠٠ آياتى در بارهء غفلت و فراموشى ٢٠٠ نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است ٢٠١ انواع ظن و پندار ٢٠٢ آياتى در باره ظن و پندار ٢٠٢ نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است ٢٠٣ زعم ( گمان همراه با حق ديدن خويشتن ) ٢٠٥ آياتى در بارهء زعم ٢٠٥ نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است ٢٠٥ دركهاى شاعرانه ٢٠٦ آياتى در بارهء شعر و شاعرى ٢٠٦ نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است ٢٠٧ پديده‌هاى خوشايند و اعجاب انگيز را سد راه واقعيتها قرار نبايد داد ٢٠٨ آياتى در بارهء تحذير از ظواهر فريبا ٢٠٨