ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٧٤ - نتيجه آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است
اين آيهء شريفه صورت يكم را متذكر شده و آن دانايان را كه به دانائى خود عمل نمى كنند به الاغى تشبيه مى كند كه بار او كتاب باشد . و با نظر به جملات بعدى آيات معلوم مى شود كه بى اعتنائى و نا ديده گرفتن علم به تكذيب آيات الهى و ستم بر خود و ديگران منتهى مى گردد .
( ٢ - أَ فَتَطْمَعُونَ أَنْ يُؤْمِنُوا لَكُمْ وَقَدْ كانَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلامَ الله ثُمَّ يُحَرِّفُونَه مِنْ بَعْدِ ما عَقَلُوه وَهُمْ يَعْلَمُونَ ) [١] ( آيا شما مى خواهيد كه آنان بشما ايمان بياورند ، در حالى كه گروهى از آنان كلام خداوندى را مى شنيدند و پس از آنكه آنرا تعقل نموده و مى دانستند ، منحرف مى نمودند ) نتيجه آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است نتيجه يكم - مطابق آيهء شماره ١ هيچ تفاوتى ميان يك حيوان فاقد عقل و درك و تفكر و آن انسانى كه داراى همه آن نيروها باشد ولى آنها را بكار نيندازد ، وجود ندارد . پس در حقيقت انسان موقعى مى تواند از مرز ميان حيوان و انسان عبور كرده و به قلمرو انسانيت وارد شود كه به آن علمى كه به او داده شده است عمل نمايد . وقتى كه انسان فكر مى كند قرنهاى طولانى است كه بشر ميليونها كتاب براى اصلاح عمل و ورود به بايستگىها و شايستگىهاى خود تأليف مى نمايد و حتى در اين تأليفات از كتب الهى آسمانى هم استفاده مى كند و صفحات كتابهايش جلوه گاه عاليترين واقعيات و حقايق ضرورى و مفيد در راه تكاملش مى باشد ، و با اين حال هنوز پاسخى براى تبهكارىهاى خود نتوانسته است تهيه كند و هنوز مى گويد : زندگى هيچ و پوچ است . بالاتر از همهء اينها هنوز نتوانسته است معماى قدرت و خود خواهى را حل و فصل نمايد و هنوز به شمشير خونبار و منظرهء مليونها كشتهء انسانى عشق مى ورزد و هنوز دردى را دوا نكرده دردهائى را بر دردهاى بشرى
[١] البقرة آيهء ٧٥ .