ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٨٩ - انكار و لجاجت در برابر عوامل شناخت

در آورند و باز ديرى نخواهد گذشت كه ميكربها آنانرا از بين خواهند برد « تصميم و كار جلادانهء خود را مى آراست آرايشگران زندگى بى بنياد حتى مى توانند تناقضات در گفتار و كردار خود را هم با آرايشهائى از قبيل » در آن موقع شرايط چنين بود « بيارايند و به ساده لوحان بشرى تحويل دهند و آنانرا وادار به باور نمايند . شگفت انگيز اين كه همين باور مردم ساده لوح را هم دليل حقانيت خود تلقى كنند . آن گاه كيست كه به اينان اعتراض نموده و بگويد :
< شعر > سعيكم شتى تناقض اندريد روز مى دوزيد و شب بر مى دريد < / شعر > مولوى انكار و لجاجت در برابر عوامل شناخت مهم آن نيست كه آدمى آنچه را كه نمى داند انكار كند ، مهم آن نيست كه انسان تحت تأثير شرايطى معين آفتاب و روشنائى آنرا منكر شود . اين انكارها و لجاجت فرعى است و حتى اميد آن مى رود كه روزى جهلش مبدل به علم شود و آن شرايط معين كه موجب انكار آفتاب و روشنائى آن گشته است از بين برود . آنچه كه مهم است ، اينست كه آدمى در صدد انكار خويشتن بر نيايد و با خويشتن به لجاجت برنخيزد . بيمارى انكار خويشتن و مبارزهء بى امان با خود ، هيچ حقيقت و واقعيتى را نمى تواند بپذيرد . زيرا پذيرش هر چيزى فرع آنست كه انسان از پذيرش خويشتن برخوردار باشد . آيات قرآنى مربوط به علل و عواقب انكار حقيقت در موارد متعدد آمده است . از آن جمله : ( ١ - قَدْ نَعْلَمُ إِنَّه لَيَحْزُنُكَ الَّذِي يَقُولُونَ فَإِنَّهُمْ لا يُكَذِّبُونَكَ وَلكِنَّ الظَّالِمِينَ بِآياتِ الله يَجْحَدُونَ ) [١] ( قطعا ما مى دانيم آنچه كه مى گويند ، ترا اندوهگين مى سازد آنان ترا تكذيب نمى كنند ، بلكه ستمكاران آيات الهى را انكار مى نمايند )

[١] الانعام آيهء ٣٣