ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٣ - ٢ - پذيرش محض تربيتى

تعليمات معرفى كرد .
٢ - پذيرش محض تربيتى تفاوتى كه ميان تربيت انسانى و ديگر جانداران وجود دارد ، در دو موضوع است : موضوع يكم - شناخت در گرديدن است كه در پذيرنده تربيت بوجود مى آيد باين معنى كه پذيرندهء تربيت مفاهيم و حقايقى را كه بر او القاء مى شود و موقعيتها و شرايطى كه براى تربيت او بكار مى فتد ، درك ميكند و يا مى تواند درك نمايد . در صورتى كه جانوران ديگر تربيت را مى پذيرند و محصول آنرا بكار مى برند ، بدون اين كه علل و انگيزه‌ها و محصول آن را درك نمايند . حيواناتى كه براى سيرك تربيت ميشوند ، فعاليتها و حركات ناخود آگاه را براه مى اندازند ، بدون آنكه بتوانند از همان تربيتها كه در بارهء آنها انجام گرفته است ، نتايج ديگرى را به دست بياورند . مثلا شير كه در بازى سيرك با يك انسان دست مى دهد ، چون نمى داند معناى دست دادن چيست ، اگر بجهت عارضه اى مانند اين كه دستش شكسته باشد و نتواند دست بدهد ، با سر تعظيم نمى كند . در صورتى كه انسان بجهت شناخت انگيزه‌ها و علل و نتايج تربيت ، نه تنها در بارهء آن پديده‌ها كه بوسيلهء آنها ساخته مى شود ، شناخت پيدا ميكند ، بلكه مى تواند از آن پديده‌ها بعنوان عامل مولد گرديدنهاى عالىتر بهره بردارى نمايد . در صورتى كه تربيت با مراعات منطقى اصول آن انجام بگيرد ، شناخت - هاى حاصله از آن ، عميقتر و با دوامتر ميباشد زيرا اين شناختها محصول گرديدن و تماس با خود واقعيت است . وقتى كه يك فرد از انسان بوسيلهء تربيت منطقى صحيح لزوم راستگوئى را مى پذيرد و از بيطرفى در برابر ابراز واقعيات ، به راستگوئى مى گرايد و اثر عملى راستگوئى شخصيت او را تقويت مى نمايد ، در نتيجه اين شناخت براى او حاصل مى شود كه راستگوئى موجب