ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٤٨ - انديشه در مشيت و فعاليت خداوندى به اختلال انديشه ميانجامد و جدلبازى در آن دو به انكار خويشتن منتهى مى گردد
براى چه صادر شده است پاسخ اين سؤال روشن است . اولا ما نمى خواهيم مطلبى را كه صائب تبريزى مى گويد :
< شعر > چشم در صنع الهى باز كن لب را ببند بهتر از خواندن بود ديدن خط استاد را < / شعر > بپذيريم و بگوئيم : فقط بايد به تماشاى جهان قناعت ورزيد و نبايد بخواندن و تحقيق سطور و كلمات اين كتاب بزرگ پرداخت ، زيرا در حدود هفتصد آيه در قرآن با بيانات مختلف و هزاران حديث دستور به شناخت انسان و جهان و تدبر و تفكر در آنها مى دهد ، همچنين آيات و احاديث و جوششهاى اصيل روحى ما اصرار به خدا جويى و خدايابى مى ورزند . حتى خداوند عالم ملكوت را در همين دنيا براى ابراهيم خليل ( ع ) نشان مى دهد : ( وَكَذلِكَ نُرِي إِبْراهِيمَ مَلَكُوتَ السَّماواتِ وَالأَرْضِ ) [١] ( و همچنين ملكوت آسمانها و زمين را به ابراهيم نشان مى دهيم ) .
بلكه خداوند متعال همهء انسانها را به دريافت و درك ملكوت آسمانها و زمين تشويق نموده و مى فرمايد : ( أَ وَلَمْ يَنْظُرُوا فِي مَلَكُوتِ السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَما خَلَقَ الله مِنْ شَيْءٍ ) [٢] ( آيا در ملكوت آسمانها و زمين و در آنچه كه خدا آفريده است ننگريستهاند ) مقصود از ملكوت نمودها و روابط فيزيكى محض آسمانها و زمين نيست ، بلكه منظور فروغ تابناك عظمت و جلالى است كه بر عالم طبيعت مى تابد [٣] و اين گونه نگرش احتياج به تفكر و مطالعهء عالى در بارهء خلقت دارد . بلكه مى گوئيم : آنچه كه بعنوان منطقهء ممنوعه معرفى شده است ، عبارتست از
[١] احتمال اين كه مقصود از ملكوت عالم فرشتگان و ارواح كامله باشد ، بعيد بنظر مى رسد زيرا سؤال متوجهء همهء انسانها است كه مى توانند با اين بعد جهان ارتباط بر قرار نمايند .
[٢] الانعام آيهء ٥٧
[٣] الاعراف آيهء ١٨٥