ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٢٩ - نتيجه سوم - گفتار احسن و پيروى از احسن شعار جاودانى اسلام در قلمرو شناخت است

انحراف از حق است در صورتى كه در آن موقعيتها كه نتيجهء ابراز صادقانهء واقعيت موجب اختلالات زندگى و ناگوارتر از ابراز خلاف واقعيت باشد ، مسلم است كه مشمول قاعدهء الاهم فالاهم گشته و در اينجا نقطهء مركزى كه حق است ، عبارتست از عدم ابراز واقعيت و حتى ابراز عدم واقعيت كه دروغ نه براى سود شخصى است . بنا بر اين ، هر موقعيتى از زندگى انسان مشمول الگو و قانون و ملاكى است كه رفتار مطابق آنها رفتار مطابق حق است .
نتيجه سوم - گفتار احسن و پيروى از احسن شعار جاودانى اسلام در قلمرو شناخت است .
اين شعار مستحكم و پر محتوى برترى شناخت در قلمرو اسلام را براى هميشه تضمين مى نمايد . اين شعار بزرگترين مانع از تعصب و جمود در پيش - ساخته‌هاى ذهنى است كه مانع پيشرفتهاى مستمر در صحنهء طبيعت و انسانست كه به امتداد زمانها گسترده شده است . اين اصل تبعيت از « احسن » در مكتب اسلام چنان مورد تأكيد و تشويق قرار گرفته است كه مى توان گفت واقعا يكى از شعارهاى اساسى اسلام است . اين مضمون كه انسان مسلم بايد واقعيت را بجويد و توجهى به ابراز كنندهء آن نداشته باشد ، در منابع معتبر اسلامى فراوان آمده است ، مانند : الْحِكْمَةُ ضالَّةُ الْمُؤْمِنِ فَخُذِ الْحِكْمَةَ وَلَوْ مِنْ أهْلِ النِّفاقِ [١] ( حكمت گمشدهء مؤمن است ، پس بگير حكمت را اگر چه از منافق باشد . ) با اين كه صفت نفاق در هر كس كه باشد ، دين و انسانيت را از او سلب مى نمايد و شديدترين كيفر در قرآن براى منافق تعيين شده است : ( إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ وَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيراً ) [٢] ( قطعا منافقين در پستترين جايگاه‌هاى آتش قرار خواهند گرفت و هرگز براى آنان

[١] ج ٣ شمارهء ٨٠ .
[٢] النساء آيه ١٤٥ .