ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٣٢ - شناخت بوسيلهء نمايشهاى روانى در اعضاى طبيعى

يكى از آنان به [ تولد ] دختر بشارت داده شود ، تيرگى صورتش را فرا مى گيرد و غضب خود را فرو مى دهد ) .
( ٥ - وَإِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُنا بَيِّناتٍ ) [١] ( در صورتهاى آنانكه كفر ورزيده‌اند ، بدى را مى شناسى ) تأثر اعضاى جسمانى از وضع خاص روانى در الملك آيهء ٢٧ و القيامه ٢٢ و ٢٤ و عبس ٣٨ و ٤٠ نيز وارد شده است .
نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است
نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است نتيجهء يكم - از اين آيات معلوم مى شود كه سطح طبيعى روان آدمى يا باصطلاح ديگر : آن رويهء روح كه مجاور طبيعت است ، يك حقيقت مجزا و مستقل از موجوديت جسمانى انسان نيست ، بلكه آن دو داراى نوعى ارتباط هستند كه در يكديگر تأثير و تأثر دارند . و اين قاعدهء تأثير و تأثر از آيات فوق با وضوح كامل ديده مى شود .
نتيجهء دوم - نمود تأثير و تأثر مزبور قابل درك و شناخت است ، ولى بدانجهت كه مقاومتها و سرعت انفعالات اشخاص مختلف است ، لذا براى كشف واقعيت درونى از نمودهاى جسمانى دقت و كاوش فراوانى لازم است مولوى مى گويد :
< شعر > بر مشوران تا شود اين آب صاف و اندرو بين ماه و اختر در طواف ز آن كه مردم هست همچون آب جو چون شود تيره نبينى قعر او < / شعر > تأثير و تأثرهاى القائى
تأثير و تأثرهاى القائى اين مسئله كه درون انسانها با عواملى غير از عوامل معمولى و مستقيم و طبيعى نيز تحت تأثير قرار مى گيرد ، مطلبى است كاملا روشن . آن مكتبها

[١] الحج آيه ٧٢ .