ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٣١ - نوع يكم - مطالبهء دليل و برهان براى هر ادعائى كه بعنوان ابراز واقعيت مطرح مى گردد

را وابسته به ارزش خود آن واقعيت ميداند ، نه پديده هائى كه پيرامون عامل و انگيزه و موقعيتها را گرفته و براى ساده لوحان بحساب خود واقعيت گذاشته مى شود . البته اين دستور و توصيه مبنى بر تجريد نابجاى واقعيتها از عوامل و پديده‌هاى مربوطه كه در تحقق و كيفيت و كميت آن واقعيتها تأثير دارند ، نمى باشد ، بلكه منظور الزام مغزهاى مردم است به دورى از مايه گذاريها و رنگ آميزىهاى واقعيتها بوسيلهء هر پديده و عاملى كه خارج از متن واقعيت است . اين دستور با دو نوع تحريك در قرآن بيان شده است : نوع يكم - مطالبهء دليل و برهان براى هر ادعايى كه بعنوان ابراز واقعيت مطرح مى گردد .
نوع دوم - بر حذر داشتن از تقليد و وابسته ساختن شناخت و عقيده بر گذشتگان .
نوع يكم - مطالبهء دليل و برهان براى هر ادعائى كه بعنوان ابراز واقعيت مطرح مى گردد آياتى كه اين دستور را بيان ميكند ، فراوانست از آن جمله : ( ١ - وَقالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كانَ هُوداً أَوْ نَصارى تِلْكَ أَمانِيُّهُمْ قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ) [١] ( آن اهل كتاب گفتند : هرگز وارد بهشت نخواهد گشت مگر كسى كه يهودى يا نصرانى باشد ، اينست آرزوهاى آنان ، بگو به آنان برهانتان را بياوريد اگر راستگويان هستيد ) .
٢ - خطاب به مشركين در بارهء حليت و حرمت گوشت حيوان كه مرد و زن را در بهره بردارى از آن تفكيك مى نمودند و حكم الزامى بردن نام خدا را در موقع ذبح و كشتن فرزندان ، مى فرمايد : ( ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ ) [٢] ( از روى علم در بارهء اين مسائل به من

[١] البقرة آيه ١١١ .
[٢] الانعام آيهء ١٤٣ .