ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٧٩ - نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

جهت است كه خدا به انسانها تعليم مى دهد كه در هنگام نيايش بگويند : ( لا يُكَلِّفُ الله نَفْساً إِلَّا وُسْعَها لَها ) [١] ( اى پروردگار ما ، اگر فراموش كرديم يا خطا نموديم ، ما را مواخذه مفرما ) .
معناى دوم - احتمال قوى مى رود كه تذكر در بعضى آيات دليل فطرى بودن حقايق سازندهء انسانى باشد كه بشر براى خود پذيرفته است . آيه اى كه مى گويد : ( أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يا بَنِي آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ إِنَّه لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ . وَأَنِ اعْبُدُونِي هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ ) [٢] ( اى فرزندان آدم ، مگر با شما عهد نبسته‌ام كه شيطان را نپرستيد او براى شما دشمن آشكاريست و مرا بپرستيد ، اينست صراط مستقيم ) .
بمعناى تعهد فطرى است و همچنين آيه اى كه مى گويد : ( وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى شَهِدْنا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هذا غافِلِينَ ) [٣] ( و هنگامى كه پروردگار تو نسل بنى آدم را از پشتشان گرفت و آنان را بر خودشان شاهد گرفت كه آيا من پروردگار شما نيستم ، آنان گفتند : آرى ، تا روز قيامت نگويند : ما از اين غافل بوديم ) .
آيه ٣٠ در سورهء الروم فطرى بودن تعهد دينى را صريحا متذكر شده و مى گويد : ( فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَتَ الله الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ الله ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ ) [٤] ( پس روى خود را براى دين حنيف بگردان و بر پا دار ، [ اقامهء دين ] فطرت خداونديست كه

[١] البقرة آيهء ٢٢٨ .
[٢] يس آيهء ٦٠ و ٦١ .
[٣] الاعراف آيهء ١٧٢ .
[٤] الروم آيهء ٣٠ .