ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٧٠ - اختلاف پس از شناخت واقعيتها
روش دو زمامدار گذشته نمائى - امير المؤمنين دو شرط اول را پذيرفته و شرط سوم را نپذيرفت و فرمود و اما سيرة . . . فلا با اين كلمهء « نه » حقيقت درونى خود را آشكار ساخت در صورتى كه با منطق ماكياولى مى توانست بگويد : بله ، اين شرط سوم را هم مى پذيرم ( حقيقتى را كه در درونش بود مخفى ميكرد و خلاف آنرا ابراز ميكرد ) و سپس با انواعى از حيله گرىها پذيرش خود را تأويل و توجيه مى نمود .
نتيجه چهارم - اين تبهكاران كه حقيقت را از مردم پوشانيده و آنرا اسطوره و افسانه قلمداد كردهاند ، گناهان همان مردم ساده لوح را كه فريب دادهاند ، در آغاز ابديت بدوش خواهند كشيد .
اختلاف پس از شناخت واقعيتها در قرآن مجيد آياتى در موضوع اختلاف در عقايد وارد شده است .
از آن جمله : ١ - ( وَآتَيْناهُمْ بَيِّناتٍ مِنَ الأَمْرِ فَمَا اخْتَلَفُوا إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِي بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فِيما كانُوا فِيه يَخْتَلِفُونَ ) [١] ( و ما بر آنان بينه هائى از امر داديم ، آنان در ميان خود اختلاف نورزيدند ، مگر پس از آن كه [ به حقيقت ] علم پيدا كرده بودند ، اين يك تعدى و تجاوز ميان آنان بود . قطعا پروردگار تو روز قيامت ميان آنان در آنچه كه اختلاف مى ورزيدند ، حكم خواهد كرد . ) ( ٢ - وَما تَفَرَّقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَيِّنَةُ ) [٢] ( و پراكنده نشدند آنانكه كتاب بانها داده شده بود ، مگر پس از آنكه بينه براى آنان آمده بود ) .
[١] الجاثية آيهء ١٧ .
[٢] البينه آيهء ٤ .