ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٢٢ - قسم چهارم - آياتى كه استناد علم و معرفت را بخداوند با وساطت واسطهها بيان ميكند

نوع دوم - شناختهاى غير مستقيم است
نوع دوم - شناختهاى غير مستقيم است كه بوسيلهء گفتارها ، كتابها و تعليمهاى گوناگون بوجود مى آيند . آيات قرآنى با اشكال گوناگون لزوم اين نوع شناختها را هم مورد اصرار و تأكيد قرار مى دهد . نمونه اى از اين آيات بقرار زير است : ١ - گروهى از آيات كه تعليمات پيامبران را در بارهء كتاب و حكمتى كه بآنان داده شده است ، تعليمات راستين و مطابق واقعيت گوشزد ميكند . معناى اين آيات اينست كه پيامبران آنچه را كه آورده‌اند و تبليغى كه در بارهء آنها نموده‌اند ، واقعيتهائى صحيح و عمل به آنها موجب سعادت و روشنائى جامعه در « حيات معقول » مى باشد .
براى برقرار كردن ارتباط صحيح با واقعيات ، جز حق نبايد انديشيد و جز حق نبايد گفت
براى برقرار كردن ارتباط صحيح با واقعيات ، جز حق نبايد انديشيد و جز حق نبايد گفت ٢ - گروهى ديگر از آيات قرآنى دستور مى دهد كه افراد جامعه در هر موقعيتى كه قرار گرفته باشند ، بايد حق را بگويند و هيچ ناحقى را بزبان نياورند : ( ١ - وَلا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْباطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ ) [١] ( حق را با باطل براى مشتبه ساختن آن دو مخلوط نكنيد تا حق را بپوشانيد ، با اين كه مى دانيد ) .
( ٢ - الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَعْرِفُونَه كَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمْ وَإِنَّ ) [٢] ( و گروهى از اهل كتاب حق را مى پوشانند در حالى كه آن را مى دانند ) ( ٣ - وَإِذْ قالَ الله يا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ أَ أَنْتَ قُلْتَ ) [٣] [ حضرت عيسى ( ع ) ] ( به خدا عرض كرد : منزه مى دارم ترا خداوندا ، بر من شايسته نيست كه چيزى را بگويم كه براى من حق نيست ) .

[١] البقرة آيهء ٤٢ اين مضمون در سورهء آل عمران آيه ٧١ نيز آمده است .
[٢] البقرة آيه ١٤٦ .
[٣] المائده آيهء ١١٦ .