ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٦٠ - نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است
آنست كه انسان مى تواند فريفتن خود را هم نوعى از هشيارى و زيركى تلقى كند و در نتيجه در همين پديدهء خود فريب دادن هم خود را بفريبد آيا كسى كه بجهت عشق به قدرت و خود خواهى ، روابط متناقض و متضاد با افراد و گروههاى جامعه برقرار ميكند ، خود را نمى فريبد آيا كسى كه خود را به اين بيمارى نفاق و چند شخصيتى مبتلا مى سازد ، خود را فريب نمى دهد آيا كسى كه با درك ناگواريها و دردهاى مردم براى لذائذ محدود و زود گذر زندگى خود ، مردم را در ناگواريها و دردها غوطه ور مى سازد ، خود را نمى فريبد و بطور كلى هر كس كه در صدد فريفتن ديگران بر مى آيد ، نخست خود را فريب مى دهد . آرى قطعا او نخست خود را مى فريبد سپس ديگران را . آيات قرآنى كه در توبيخ خود فريبان وارد شده است ، اشكال مختلفى دارد از آن جمله : ( يُخادِعُونَ الله وَالَّذِينَ آمَنُوا وَما يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَما يَشْعُرُونَ ) [١] ( آنان در صدد خدعه و فريب و نيرنگ با خدا و مردم با ايمان بر مى آيند [ و نمى دانند كه ] آنان فريب نمى دهند مگر خودشان را و نمى فهمند ) ( وَدَّتْ طائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ لَوْ يُضِلُّونَكُمْ وَما يُضِلُّونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَما يَشْعُرُونَ ) [٢] ( گروهى از اهل كتاب مى خواهند كه شما را گمراه و منحرف بسازند ، آنان گمراه نمى كنند مگر خودشان را و نمى فهمند ) ( وَكَذلِكَ جَعَلْنا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ أَكابِرَ مُجْرِمِيها ) [٣] ( و آنان مكر پردازى نمى كنند ، مگر براى خود و نمى فهمند ) نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است نتيجهء يكم - آيا كسى پيدا مى شود كه در صدد نيرنگ زدن بخدا برآيد
[١] البقرة آيه ٩ .
[٢] آل عمران آيه ٦٩ .
[٣] الانعام آيه ١٢٣ .