ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٣٧ - حكمت ، معرفت و عمل هدفدار در همهء شئون &#١٧١ حيات معقول &#١٨٧

اصول و احكام دينى با كمال دقت و تفحص و فهم همه جانبه اگر محال نباشد ، حد اقل بسيار بسيار دشوار است و لذا پديدهء تخصص پس از دوران تحصيل اطلاعات عمومى در بارهء اصول و احكام دينى ، در اين مورد نيز ضرورت پيدا ميكند .
نتيجهء سوم - شناخت فقهى در آيات قرآنى دو نوع مطرح شده است : نوع يكم - مطلق فقه بدون بيان اين كه عامل درونى آن چيست .
نوع دوم - عامل فقه را قلب معرفى ميكند . بنا بر اين مى توان چنين استنباط كرد كه فقه بمعناى فهم عالى و لطيف و دقيق كار قلب است ، نه عقل نظرى باصطلاح متداول آن .
حكمت ، معرفت و عمل هدفدار در همهء شئون « حيات معقول » آيات قرآنى تفكرات و عمل حكيمانه را در نهايت اهميت گوشزد ميكند .
با نظر به مجموع آيات وارده در قرآن در بارهء حكمت ، مى توان گفت : تعريف حكمت عبارتست از معرفت و عمل هدفدار در همهء شئون « حيات معقول » كه در آيات فراوانى بعنوان هدف بعثت پيامبران عظام معرفى شده است .
( ١ - رَبَّنا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ) [١] ( اى پروردگار ما ، در ميان آنان پيامبرى از خود آنان بر انگيز كه آيات ترا بر آنان بخواند و كتاب و حكمت بر آنان تعليم دهد و آنانرا پاك گرداند ، خداوندا توئى عزيز و حكيم ) .
( ٢ - وَإِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَلا تُمْسِكُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا وَمَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَه وَلا ) [٢] ( و بياد بياوريد نعمت خداوندى را كه بر شما عنايت نموده و متذكر شويد كتاب و حكمتى را كه بر شما فرستاده و بوسيلهء آن شما را پند مى دهد و براى خدا تقوى بورزيد و بدانيد كه خداوند بر همه چيز دانا است ) .

[١] البقرة آيه ١٢٩ .
[٢] البقرة آيه ٢٣١ .