٣- اگر مؤذن، «حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ» و «حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ» را به منظور گرد آمدن مؤمنين وترغيب آنان براى اقامه نماز، بيش از دوبار تكرار كند اشكال ندارد ولى آن تعداد زائد از دوبار، جزء اذان محسوب نمى‌شود.

٤- براى مسافر جايز است كه هر فصلى از فصول اذان واقامه را تنها يك بار بگويد اما براى كسى كه عجله دارد، تنها در اذان جايزاست كه هرفصل را يك بار بگويد ولى در اقامه مشكل است مگر اينكه آن را به «قصد رجاء» بجا آورد.

احكام اذان و اقامه:

١- براى آگاه ساختن مؤمنين از فرارسيدن اوقات نمازهاى واجب يوميه وتشويق آنان براى مبادرت به انجام نماز در اول وقت، اذان گفتن مستحب است واين اذان، «اذان اعلام» ناميده مى‌شود واختصاص به اول وقت دارد.

٢- همچنين مستحب مؤكّد است كه نماز گزار براى نماز خود اذان واقامه بگويد، بلكه احوط آن است كه در غير سفر وعجله‌نداشتن، مردان اقامه را ترك نكنند. آنچه گفته شد در صورتى است كه به طور فرادا يعنى به تنهايى نماز بخواند، اما اگر با جماعت‌نماز بخواند، به اذان واقامه جماعت، اكتفا مى‌شود. اذان واقامه نماز، به اول وقت اختصاص ندارد بلكه نماز گزار قبل از اداى نمازبدون فاصله، اذان واقامه مى‌گويد هرچند نماز را از اول وقت به تأخير انداخته باشد.

در تأكيد استحباب اذان واقامه، بين مرد وزن وبين سفر وحضر فرقى وجود ندارد.

٣- اذان واقامه تنها در نمازهاى يوميه گفته مى‌شود چه به صورت ادا باشد يا قضا اما ساير نمازهاى واجب اذان واقامه ندارد. درنماز عيدين مستحب است كه قبل از نماز سه بار «الصلاة» گفته شود ودر غير عيدين نيز به قصد رجا، سه با «رالصلاة» بگويد.

٤- مستحب است در روزى كه نوزاد متولد مى‌شود، درگوش راست او اذان ودر گوش چپ او اقامه گفته شود.

٥- كسى كه بخواهد مجموعه‌اى از نمازهاى فوت شده را، يك مرتبه وپشت سرهم قضا كند، براى نماز اول اذان واقامه بگويد امابراى نمازهاى بعدى، تنها اقامه را تكرار كند.

[١] اصطلاح» قصد رجاء «درفقه زياد تكرار مى‌شود. معناى آن اين است كه شخص مكلف، اين عمل را به قصد اينكه به طور قطعى وصد درصد مطلوب شارع باشد، بجا نمى‌آورد بلكه صرفاًبه اميد اينكه مطلوب شارع باشد وبرانجام دادن آن پاداش وثواب داده شود، انجام مى‌دهد.