احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٤٧٢ - استفتائات درباره خمس

استفتائات درباره خمس‌. [١]

س: آيا خمس به مازاد مخارج سالانه از قبيل مواد غذائى موجود درخانه مانند شكر، برنج و غيره‌تعلّق مى‌گيرد؟

ج: خمس تعلّق نمى‌گيرد زيرا از لحاظ عرف جزء مؤنه شخص است.

س: آيا به اموالى كه شخص براى نيازهاى آينده خود پس‌انداز مى‌كند، خمس تعلّق مى‌گيرد؟ مثلًا جوانى براى كار به كشورثروتمندى مهاجرت مى‌كند و درآمد خود را پس‌انداز مى‌كند تا پس از مراجعت به كشورش ازدواج كند، و خانه‌اى‌خريدارى كند. آيا در آنچه وى پس‌انداز مى‌كند خمس تعلّق مى‌گيرد؟

ج: اگر بتواند زندگى آينده خود را بدون پس‌انداز تشكيل دهد، بايد خُمس آن را بپردازد. ولى اگر مانند اكثر مهاجرين نتواند چنين‌كارى كند احوط آن است كه با ولىّ خُمس مصالحه كند، هر چند اقوى اين است كه خمس بر او واجب نيست زيرا عرفاً جزء مؤنه‌او بشمار مى‌آيد.

س: اگر كودك نا بالغ درآمدى از راه كسب يا هديه بدست آورد آيا بر ولىّ او واجب است خمس آن را بپردازد؟

ج: آرى در سود و بهره‌هاى كودك خمس تعلّق مى‌گيرد، هم چنين اگر گنج يا معدن استخراج كند يا از طريق غوّاصى به چيزى دست‌يابد، البتّه پس از تحقق شرايط پرداخت خمس در همه موارد.

س: خانه مسكونى خريدارى كردم، سپس تصميم گرفتم آن را با خانه بزرگترى تبديل كنم، اگر آن خانه را فروختم و يك‌سال بر پول آن گذشت و هنوز موفق نشدم خانه بزرگترى را خريدارى كنم، آيا بايد خمس قيمت خانه را بپردازم؟

ج: خمس بر پول خانه تعلّق نمى‌گيرد زيرا خانه مسكونى، از مؤنه بشمار مى‌آيد، وهم‌چنين خمس بر مبلغى كه براى خريد خانه‌بزرگترى بر آن مى‌افزاييد تعلّق نمى‌گيرد مشروط بر اينكه خانه دوم مناسب شأن شما باشد، يعنى اين خريد نبايد از لحاظ عرفى‌اسراف بشمار آيد.

س: قرض‌هاى زيادى داشتم، مجبور شدم خانه مسكونى خود را بفروشم تا از يكسو قرض‌ها را پرداخت نمايم و از سوى‌ديگر بقيه قيمت خانه را سرمايه كسب خود قرار دهم. آيا بر اين سرمايه‌