احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٣٤٩ - وطن چيست؟

فصل چهارم- احكام ساير نمازها

اوّل- نماز مسافر

وطن چيست؟

قبل‌از آنكه احكام نماز مسافر و شرايط قصر نماز را بيان كنيم لازم است بدانيم وطن چيست؟

١- وطن جايى است كه انسان آنجا را براى اقامت و زندگى خود به طور دائم انتخاب كرده باشد به گونه‌اى كه در نظر عرف، در آنجامسافر محسوب نشود. دراين مورد فرقى بين شهر و روستا وغيره نيست. همچنين فرق ندارد كه آنجا زادگاه او باشد يا نه، محل‌سكونت پدر و مادر او باشد يا نه، در آنجا ملك داشته باشد يا نه.

همچنين ضرورتى ندارد كه حتماً از اقامت شخص در آن مكان، وقت معيّنى مانند سه يا شش ماه سپرى شود تا آن مكان وطن‌شخص به شمار آيد، بلكه گاهى با اقامت در يك مدّت كوتاه نيز وطن صدق مى‌كند و بلكه مى‌توان گفت با قصد زندگى كردن در يك‌محل و تهيّه وسايل اقامت مانند خريدن يا اجاره منزل و تهيه وسائل منزل و آماده كردن شرايط قانونى اقامت، نيز وطن صدق مى‌كند. به طور كلّى معيار اصلى در تشخيص وطن، عرف است. هر زمان كه از نظر عرف، صدق كند كه اين محل وطن اوست، احكام شرعى‌مربوط به وطن، جارى مى‌شود.

٢- چون صدق وطن يك امر عرفى است، نسبت به شرايط اشخاص تفاوت پيدا مى‌كند، گاهى براى شخصى بعداز يك اقامت‌كوتاه (يك ماهه مثلًا) در محلّى، وطن صدق مى‌كند مانند كسى كه در همان مدّت كوتاه، در آنجا خانه‌اى خريده وخانواده‌اش را به آنجا انتقال داده و در محل جديد، كارهاى تجارتى خود را شروع كرده و به قصد اقامت، شرايط قانونى را فراهم كرده‌است. امّا براى يك شخص ديگر ممكن است حتّى با شش ماه اقامت هنوز وطن صدق نكند مانند كسى كه هنوز در مورد اقامت در محل‌جديد ترديد دارد و مشغول بررسى جوانب مثبت و منفى آن مى‌باشد و هنوز به‌تصميم نهايى نرسيده وبه‌هيچ كارى كه نشانه عزم وتصميم او براى اقامت باشد دست نزده است.

٣- امكان دارد يك نفر دو وطن يا بيشتر داشته باشد مثل كسى كه نيم سال را در يك محل ونيم ديگر را در محل ديگر به سرمى‌برد، حال به جهت ضرورت شغلى و فعاليتهاى كسب وتجارت باشد يا به جهت تعدّد همسر يا هر ضرورت ديگر.