احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٤٣ - ٢ - آب جارى
٢- آب جارى
آب جارى چيست؟
آب جارى هر آبى است كه از منبع و اصل تغذيه كنندهاى جريان داشته باشد مثل آب چشمهوقنات [١] و رودخانه، چه رودخانههايى كه از چشمهها تشكيل مىشود يا از آب شدن برفهاويخها. هر آبى كه منبع و اصل تغذيه كنندهاى داشته باشد، هر چند راكد و غير جارى باشدمثل چشمهاى كه جريان ندارد، حكم آب جارى را دارد.
بر اين اساس آبى كه از منبع خود جدا شده باشد، جارى محسوب نمىشود مگر اينكه خيلىزياد باشد كه دراين صورت آن مقادير خيلى زياد جوشان، منبع آن حساب مىشود.
اين مسأله فروعى دارد كه در سطور ذيل به آنها اشاره مىكنيم:
١- آب جارى تا زمانى كه به منبع خود متّصل باشد، با رسيدن نجاست به آن، نجسنمىشود، چه كُرّ باشد يا كمتر از كُرّ.
٢- آبى كه بر روى زمين جريان دارد، اگر متّصل به كُرّ يا منبع تغذيه كننده نباشد وخودشهم به مقدار كُرّ نباشد، در اثر برخورد با نجاست، نجس مىشود مانند آب قليل.
٣- چشمهاى كه زمانى مىجوشد و زمانى از جوشش مىافتد، تنها در وقتى كه مىجوشد، حكم آب جارى را دارد.
٤- آب چشمهاى كه جارى نيست وجوشش ندارد ولى طورى است كه اگر از آن آب بردارندباز مىجوشد، حكم آب جارى را دارد زيرا علىرغم اينكه جارى نيست امّا به منبع تغذيهكننده متّصل است.
٥- بركهها و حوضچههاى متّصل به آب جارى، حكم آب جارى را دارد تا زمانى كه ازنظر عرف متّصل به جارى محسوب شود و فرق ندارد كه از روى زمين يا از درون زمين به آبجارى متّصل باشد.
٦- اگر آب قليل با فشار از جايى بريزد و نجاست به پائين آن برسد، نجاست پائين بهقسمت بالاى آن سرايت نمىكند.
٧- آب حوضچههاى كوچك حمام كه متّصل به مخزن آب حمام مىباشد، حكم آبجارى را دارد و پاك كننده است بشرطى كه آب مخزن به تنهائى يا با آب حوضچهها با هم بهاندازه كُرّ
[١] قنات مجموعهاى از چاههاى نزديك بهم است كه از زير زمين به همديگر وصل مىشوند و آب آنها از زمينهاى شيبدار به سوىزمينهاى پائين جريان مىيابد. اين آبها با اينكه در درون زمين هستند امّا مانند چشمه جريان دارند.