احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٥١٣ - مقدار و جنس فطره

احكام زكات فطره‌

وجوب فطره:

١- زكات فطره در هر سال بعداز پايان ماه مبارك رمضان، به اجماع مسلمين واجب است.

٢- چون زكات فطره همچون زكات مال از عبادات است، واجب است در آن نيّت قربت شود.

٣- فطره بر هر كسى كه در هنگام غروب شب عيد فطر، بالغ، عاقل، آزاد (برده كسى نباشد) بى‌نياز و هوشيار (بنابر نظر مشهور در دو مورد اخير) باشد واجب مى‌گردد و شخص بايد هم فطره خود و هم فطره كسانى را كه خرج آنان براو واجب است بپردازد.

٤- فطره در اموال كودك و ديوانه واجب نيست بلكه بر كسى كه خرج آنان را مى‌دهد واجب مى‌شود امّا اگر ولىّ كودك و ديوانه ازاموال خود آن دو براى‌شان خرج مى‌كند، فطره آن دو نه بر ولىّ آن دو واجب است و نه بر خود آنها امّا كسى كه در هنگام ديده شدن هلال‌ماه شوّال بى‌هوش باشد، احتياط در دادن فطره از مالش ترك نشود.

٥- فقيرى كه بر او فطره واجب نيست، كسى است كه به حسب سطح اجتماعى و نيازمنديهاى خود، توان تأمين مخارج خود وخانواده‌اش را براى يك سال كامل ندارد. كسى كه چنين باشد وجوب فطره از او ساقط مى‌شود بلكه به عنوان فقير خود مستحقّ گرفتن‌فطره است. درباره فقير به‌تفصيل در بحث مستحقّين زكات سخن گفته شد.

٦- اصل در وجوب زكات فطره اين است كه غروب شب عيد فطر را درك كند در حاليكه همه شرايط در او موجود باشد. پس اگركسى پولدار و بى‌نياز بوده ولى در نزديك غروب شب عيد فقير شده، زكات از او ساقط مى‌شود، از طرفى ديگر اگر كودك يا ديوانه‌اندكى قبل‌از غروب به بلوغ برسد يا هوشيار شود، فطره بر آنان واجب مى‌شود.

٧- اگر مكلّف قبل‌از غروب شب عيد بميرد، چيزى در تركه او واجب نيست امّا اگر بعداز غروب بميرد، واجب است فطره او وخانواده‌اش از تركه او داده شود.

مقدار و جنس فطره:

٨- بر مكلّف واجب است كه فطره خود و آن افرادى از خانواده‌اش را كه خرجى آنها را مى‌دهد بپردازد و مقدار آن يك صاع (در حدود سه كيلوگرم) از گندم يا جو يا برنج، يا خرما يا كشمش يا ذرّت يا غير آنها از خوراكيهاى ديگر است.

بنابر احتياط واجب فطره را بايد از بين خوراك غالب اهل آن شهر انتخاب كند واحتياط مستحبّ اين است كه از ميان يكى ازچهار غلّه (گندم، جو، خرما وكشمش) انتخاب كند در