احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٣٨ - مقدمه
است كه پاكى و صفا را دوست نداشته باشد؟ خداوند متعال به ما دستور مىدهد كه درهنگام ورودبه مسجد زينت خود را برگيريم و خود را آراسته گردانيم. مگر كدام انسان است كه از زينتوآرايش خوشحال نباشد؟
از همين رو ما نيز از سيره سلف صالح پيروى كرديم و آداب پاكيزگى و آراستگى را همراه بااحكام طهارت بيان نموديم چنانكه در هنگام بيان احكام ميّت، آداب بيمارى و آنچه دراينمرحله حسّاس از زندگى انسان به روابط اجتماعى او مربوط مىشود را نيز بيان كرديم.
شما خواننده گرامى با مطالعه اين مسائل بخوبى درمىيابى كه تعاليم آسمانى شريعتاسلامى چگونه همه ابعاد زندگى بشر، هم انديشه و روح و هم جسم و روابط اجتماعى او رافراگرفته است! كتاب طهارت در فقه اسلامى دليلى زنده براى اثبات اين حقيقت مهم است.
تعريف طهارت
طهارت در لغت به معناى نظافت و پاك بودن از چرك و پليدى است امّا در اصطلاحشرعى نام وضو يا غسل يا تيمّم است و فقها آن را چنين تعريف كردهاند: «استعمال طهورٍمشروط بالنيّة».
«به كار بردن پاك كنندهاى (آب يا خاك) به شرط نيّت قربت.»
اسلام به موضوع طهارت، اهمّيت فراوانى قايل شده و آن را از امور اساسى در زندگى انسانو- چنانكه در حديث آمده- نصف ايمان تلقّى كرده است، و تعبير «نصف ايمان» كنايه از اهمّيت آن در شريعت اسلامى است.
انسان با طهارت پيدا كردن از چركهاى حسّى و مادّى و نجاساتى كه در فقه از آن با واژهخبث (پليدى) تعبير مىشود، رهائى مىيابد و همچنين با طهارت است كه بهجاى آلودگيهاى روحى كه فقه از آن به «حدث» تعبير مىكند، پاكى و صفاىمعنوى حاصل مىشود. قرآن كريم در آيه ذيلبه هر دو مورد اشاره كرده است:
(... وَيُنَزِّلُ عَلَيْكُم مِنَ السَّماءِ مَاءً لِيُطَهِّرَكُم بِهِ وَيُذْهِبَ عَنكُمْ رِجْزَالشَّيْطَانِ وَلِيَرْبِطَ عَلَى قُلُوبِكُمْ وَيُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدَامَ [١].
«آبى از آسمان برايتان مىفرستد تا شما را با آن پاك كند و پليدى شيطان را از شما دورسازد ودلهايتان را محكم و گامها را با آن استوار دارد.»
به جهت اهمّيت طهارت در شريعت اسلامى است كه فقها نيز در كتابهاى خود طهارت رااوّلين موضوع مورد بحث و اساس و پيش درآمد ساير مباحث فقهى قرار دادهاند. شايد ايناهتمام
[١] سوره انفال، آيه ١١.