احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٤٥٣ - چرا خمس؟

شرط پذيرش صدقه و انفاق در راه خدا اين است كه بايد خالصانه به پيشگاه احديّت باشد. پروردگار عالم در اين خصوص‌مى‌فرمايد:

إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمْ جَزَاءً وَلَا شُكُوراً [١].

« (گويند) ما فقط براى رضاى خدا به‌شما طعام مى‌دهيم واز شما هيچ‌پاداش وسپاسى‌هم نمى‌طلبيم.»

پروردگار از بخششى آميخته با منّت و آزار دادن، نهى نموده ومى‌فرمايد:

ثُمَّ لَا يُتْبِعُونَ مَا أَنْفَقُوا مَنّاً وَلَا أَذىً‌ [٢].

«درپى انفاق حتّى «بر مُستحقّان» منّت و آزارى نمى‌رسانند.»

و نيز خداوند مى‌فرمايد:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُم بِالْمَنِّ وَالْأَذَى كَالَّذِي يُنفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ‌ [٣].

«اى اهل ايمان به هدر ندهيد صدقات خود را با منّت گذاردن و آزار دادن مانند آن كس كه مال خود را انفاق كند از روى ريا براى‌مردم.»

و چون صدقه براى خداست، بخشش راستين بايد خالصانه به پيشگاه خداوند كريم باشد، پروردگار مى‌فرمايد:

وَمَا تُنْفِقُونَ إلَّا ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ‌ [٤].

«و جز در راه رضاى الهى انفاق نكنيد.»

از اين رو مورد انفاق واقعى در نزد مؤمن با موارد انفاق رياكاران تفاوت دارد، انفاق كننده رياكار به منظور دريافت پاداش و سپاس‌از مردم و يا خواستار كُرنش و ذليل شدن از سوى دريافت كننده است، در حاليكه فرد مخلص اموال خود را به فقرا و نيازمندانى «كه گمان مى‌كنيم بدليل پارسايى و پاكدامنى ثروتمند هستند»، مى‌دهند، چنانكه خداوند بدان اشاره نموده است:

لِلْفُقَرَاءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْباً فِي الْأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ‌التَّعَفُّفِ‌ ... [٥].

«انفاق شما براى نيازمندانى باشد كه در راه خدا در تنگنا قرار گرفته‌اند و نمى‌توانند مسافرتى كنند و از شدّت خويشتن دارى افرادناآگاه آنها را بى‌نياز مى‌پندارند ...».

به همان مقدار كه قرآن‌انفاق كنندگان را مورد ستايش قرار داده‌است، بخل‌ورزان را مذمّت‌