احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٥٨٧ - احكام جزيه

است، مشخّص مى‌شود.

٤- براى آگاهى از وضعيّت زمينها و اينكه از كدام قسم است، بايد به راهها و دلايلى رجوع كنيم كه موجب علم يا اطمينان شود.

٥- در صورت شك در وضعيت زمينها، بايد به قواعد عمومى اين باب مراجعه كنيم مثل قول پيامبر اسلام‌صلى الله عليه وآله كه فرمود:

«الأرض للَّه ولمن عمرها».

«زمين از آن خداست و از آن كسى كه آن را آباد و احيا كرده است.»

احكام جزيه‌

١- اهل كتاب در سرزمين‌هاى اسلامى، بر دين خود باقى مى‌مانند به شرطى كه شرايط ذمّه را كه از جمله آنها پرداختن جزيه است‌بپذيرند.

٢- اهل كتاب عبارتنداز: يهود، مسيحيان و مجوس، و اگر گفته شود كه صفت اهل كتاب، هر كسى را شامل مى‌شود كه ايمان به‌خداوند سبحان داشته و به يك كتاب آسمانى منسوب باشد، بهتر خواهد بود.

٣- جزيه تنها از مردان گرفته مى‌شود نه از كودكان و زنان و كسانيكه كنترلى بر خود ندارند همچون ديوانه و سفيه، و از كسيكه‌بهاى جزيه را نه فعلًا و نه بالقوّه، ندارد جزيه گرفته نمى‌شود.

٤- مقدار جزيه، و اينكه بر افراد به طور سرانه وضع شود، و يا بر اموال آنان، و روش پرداخت آن، همگى موكول به نظر امام‌است.

٥- جزيه در منافع مسلمين مصرف مى‌شود.

٦- قبول پرداخت جزيه يكى از شرايط ذمّه است و خود نشانه اين است كه آنان حاكميت اسلام و احكام عمومى دين راپذيرفته‌اند.

٧- از شرايط ديگر ذمّه اين است كه آنان با اعلام جنگ بر مسلمانان، امنيّت كشور اسلامى را تهديد نكنند و با دشمنان مسلمانان، وارد توطئه نشوند و بر خلاف مفاد قرارداد ذمّه حركت ننمايند.

٨- گاهى هم در عقد ذمّه شرط مى‌شود كه آنان در ميان مسلمانان فساد ايجاد نكنند، و اعمال زشت و فحشا را دامن نزنند، پس اگراين امور در قرارداد ذمّه شرط شود، و آنان به اين شرايط ملتزم ومتعهّد نباشند، جنگ با آنان جايز مى‌شود، واگر در ضمن عقد، اين‌شرط ذكر نگردد، در مورد مجرمين آنان، احكام دين يعنى حدود و تعزيرات اجرا مى‌گردد.