بوده است، براى نمازگزار، سجده اوّل حساب مى‌شود ولى اگر تصوّر كند كه‌سجده دوّم امام است، پس دوباره به قصد سجده دوّم سجده كند ولى روشن شود كه سجده اوّل امام بوده است، براى او سجده دوّم‌حساب مى‌شود امّا بايد قصد انفراد از جماعت كند و نمازش صحيح است ولى بنابر احتياط واجب بايد نماز را با جماعت به پايان‌برساند و سپس در هر دو صورت اعاده نمايد.

٧- اگر از روى عمد قبل‌از امام، ركوع يا سجده كند جايز نيست به متابعت از امام بازگردد زيرا به زياد شدن عمدى منجر مى‌شودامّا اگر از روى سهو باشد، متابعت كردن واجب است يعنى به حالت ايستاده يا نشسته بازگردد و سپس با امام به ركوع يا سجده برود واگر دراين‌جا متابعت را از روى عمد يا سهو ترك كند، نمازش باطل نمى‌شود.

٨- اگر امام سهو كند، جايز نيست مأموم در سهو هم از امام متابعت كند مثل اينكه امام از روى اشتباه در ركعتى كه قنوت ندارد، قنوت بخواند يا در ركعتى كه تشهّد ندارد، تشهّد بخواند، دراين موارد نبايد مأموم از امام تبعيّت كند ولى نبايد براى انجام عمل بعدى‌بر امام پيشى بگيرد يعنى قبل‌از ركوع امام ركوع نكند و قبل‌از امام، نايستد تا اينكه امام قنوت يا تشهّد اشتباهى خود را تكميل كند، بعد بقيّه نماز را با امام بخواند مگر اينكه نيّت فرادى كند كه دراين صورت جايز است از امام پيشى بگيرد يا عقب بماند.

٩- اگر مأموم به ركوع رود بعد ببيند كه امام در غير محل قنوت، قنوت مى‌خواند، بر مأموم لازم است كه به حالت قيام بازگرددولى با امام قنوت نخواند.

سوم- متابعت در اقوال از امام‌

در اقوال يعنى قرائت‌ها، ذكرها وتسبيحات، لازم نيست كه مأموم‌از امام متابعت كند، چه در آن اقوالى كه گفتن آنها واجب است‌يا مستحب، مأموم آنها را از امام بشنود يا نشنود. پس واجب نيست مأموم آنها را بعداز امام يا همزمان با امام بخواند اگرچه بنابراحتياط مستحب، كمى از امام بعدتر بخواند مخصوصاً در سلام دادن.

فروع مسأله به ترتيب زير بيان مى‌شود:

١- از حكمى كه گفته شد، تكبيرةالاحرام استثنا شده است زيرا دراين تكبير، جلو افتادن از امام جايز نيست بلكه احتياط اين‌است كه مأموم بعداز امام، تكبيرةالاحرام را تلفّظ كند.

٢- اگر مأموم، از روى سهو يا عمد، قبل‌از امام سلام بدهد، نمازش باطل نمى‌شود و واجب نيست بعداز امام سلام را اعاده كند.

٣- اگر مأموم، از روى سهو يا به گمان اين كه امام تكبير گفته است، قبل‌از امام تكبيرةالاحرام را بگويد، مى‌تواند آن‌تكبيرةالاحرام را شكسته و بعداز امام براى جماعت از نو