احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٥٩٨ - شرايط امر به معروف و نهى از منكر

نگهداريد ...»

نيز مى‌فرمايد:

وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ‌ [١].

«و خويشاوندان نزديك خود را انذار ده.»

و مى‌فرمايد:

وَالَّذِينَ آمَنُوا مِن بَعْدُ وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا مَعَكُمْ فَأُولئِكَ مِنكُمْ وأُولُوا الْأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَى‌بِبَعْضٍ‌ ... [٢].

«و كسانى كه بعداً ايمان آوردند و هجرت كردند وبا شما جهاد نمودند، از شما هستند؛ وخويشاوندان نسبت به يكديگر، دراحكامى كه خدا مقرّر داشته، سزاوارترند ....»

بدين ترتيب در مورد كسى كه بر او ولايت دارى مانند همسر، فرزندان؛ طايفه وخويشاوندان، وجوب، مؤكّد مى‌شود و اگر توكار فرما يا مدير يا استاد و در نتيجه صاحب نفوذ باشى، بايد براى انجام اين فريضه از موقعيّت خود استفاده كنى.

شرايط امر به معروف و نهى از منكر

فقها براى نهى از منكر، بلكه براى امر به معروف نيز، چهار شرط را ذكر كرده‌اند:

اوّل- اينكه خود امر و نهى كننده بداند كه معروف كدام است و منكر چيست تا از اشتباه در امان بماند.

دوّم- اينكه احتمال بدهد كه امر و نهى او تأثير مى‌گذارد، پس اگر بداند كه هيچ تأثير وفايده‌اى ندارد وجوب از او ساقط مى‌شود.

سوم- اينكه فاعل منكر و تارك معروف اصرار بر عمل خود داشته باشد امّا اگر نشانه اصلاح در او ديده شود وجوب اندرز ساقطمى‌گردد.

چهارم- اينكه در نهى و امر مفسده‌اى نباشد، پس اگر گمان كند ضرر جانى يا مالى متوجّه او يا يكى از مسلمين مى‌شود؛ ضررى كه‌باعث مشقّت مى‌گردد، وجوب امر به معروف و نهى از منكر ساقط مى‌شود.

اكنون جزئيات اين چهار شرط را بيان مى‌كنيم: