احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٥٩٦ - احكام امر به معروف و نهى از منكر
بر من حرام باشد. پيامبر خداصلى الله عليه وآله فرمود: «هيچكارى نكردهاى، اگر با مردم معاشرت نكنى چگونه امر به معروف و نهى از منكر مىكنى؟ باديهنشينى بعداز شهرنشينى، كفران نعمتاست.» تا اينكه فرمود: «پس پيامبر خدا فرمود: بدترين قوم قومى است كه امر به معروف و نهى از منكر نمىكنند. بدترينقوم، قومى است كه آمران به معروف و ناهيان از منكر را متّهم مىسازند. بدترين قوم، قومى است كه براى خدا، اقامه قسط و عدالتنمىكنند. بدترين قوم، قومى است كه كسانى را كه مردم را امر به قسط و عدالت بين مردم مىكنند به قتل مىرسانند.»
٨- از پيامبر خداصلى الله عليه وآله روايت شده كه فرمود:
«رأيت رجلًا من امّتي في المنام، قد أخذته الزبانية من كلّ مكان، فجاءه أمره بالمعروف ونهيه عن المنكر فخلّصاه من بينهم، وجعلاه معالملائكة
» [١].
«من مردى از امّتم را در خواب ديدم كه مأموران دوزخ او را از هر طرف احاطه كرده بودند پس امر به معروف و نهى از منكر او، بهفريادش رسيد و او را نجات داد وبا ملائكه، همراهش ساخت.»
٩- حضرت علىعليه السلام مىفرمايد:
«إنّ رسول اللَّهصلى الله عليه وآله قال: أيما رجل رأى في منزله شيئاً من الفجور فلم يغيّر، بعث اللَّه تعالى بطير أبيض فيظلّ ببابه أربعين صباحاً، فيقول له كلّما دخلوخرج: غيّر غيّر، فإن غيّر وإلّا مسح بجناحه على عينيه، فإن رأى حسناً لم يره حسناً، وإن رأى قبيحاً لم ينكره
» [٢].
«پيامبر خداصلى الله عليه وآله فرمود: هر مردى كه در خانه خود فسق و فجورى ببيند پس تغيير ندهد وجلوگيرى نكند، خداوند پرنده سفيدىرا مىفرستد كه چهل صبح در درب منزل او مىماند و هر بار كه او داخل و خارج شود مىگويد: تغيير بده، تغيير بده (يعنى از فسقوفجور جلوگيرى كن) پس اگر تغيير داد كه چه خوب و گرنه بال خود را بر دو چشم او مىكشد و از آن به بعد هر كار نيكى را هم اگر ببيندآن را نيك نمىبيند واگر كار زشتى را ببيند، آن را منكر نمىداند.»
احكام امر به معروف و نهى از منكر:
١- معروف آن است كه خداوند متعال به آن فرمان داده، و منكر هم آن است كه از ارتكاب آن نهى كرده باشد، چه فاعل آن دو، عالم و آگاه به معروف و منكر بودن آن عمل باشد و يا اينكه نداند و جاهل باشد، پس اگر آگاه بود، (و معروف و منكر رامىدانست) امر و نهى شود [٣] و اگر جاهل بود ارشاد گردد.
[١] مستدركالوسائل، ج ١٢، كتابالامر بالمعروف والنهى عنالمنكر، باب ١، ابوابالامر والنهى، حديث ١٤.
[٢] همان، باب ٨، حديث ٣.
[٣] در سطور بعدى، به جهت رعايت اختصار، به كلمه امر و نهى بسنده مىكنيم كه منظور ما امر به معروف و نهى از منكر است.