باطل مى‌شود، ولى اگر باطل كننده‌اى را انجام نداده است بنابر اقوا، دوسجده فراموش شده را بجا آورده‌وتشهد را بخواند وسلام دهد ودو سجده سهو بجا آورد ونمازش صحيح است ولى بنابر احتياط استحبابى، نماز را اعاده كند. اما اگرفراموش شده يك سجده بوده است، آن را بعد از سلام قضا كند ونمازش صحيح است.

چيزهايى كه سجده برآنها صحيح است:

١- واجب است در هنگام سجده، پيشانى بر زمين يا روئيدنى زمين كه خوردنى وپوشيدنى نباشد، گذاشته شود.

٢- براى تشخيص وتعيين زمين وروئيدنى زمين واينكه خوردنى وپوشيدنى است يانه، بايد كاربرد عرف را ملاك قرار داد واينكه درعرف چه ناميده مى‌شود، پس آنچه زمين يا گياه ناميده مى‌شود، سجده برآن جايز است وآنچه عرف آن را خوردنى وپوشيدنى مى‌نامد، سجده برآن جايز نيست.

برخى از مثالها ونمونه‌هاى عينى آن، چنين است:

الف- معادنى كه از دل زمين يا از كوهها استخراج مى‌شود، اگر در عرف، اسم زمين برآنها اطلاق مى‌شود، سجده برآنها صحيح‌است مانند انواع صخره‌ها، سنگها، سنگ مرمر وغيره، واگر در عرف اسم زمين برآنها به كار برده نمى‌شود، سجده برآنها صحيح‌نيست مانند آهن، طلا، نقره، شيشه، عقيق، فيروزه، زغال سنگ وهمچنين بنابر احتياط قير وزِفْت.

ب- همچنين است گياهان، پس آنچه برآن نام گياه زمين صدق مى‌كند، سجده برآن جايز است، اما چيزهايى مانند صمغ‌وكائوچو طبيعى، بنابر احوط از سجده برآنها بايد اجتناب كرد زيرا صدق «گياه زمين» برآنها مورد ترديد است. واللَّه‌العالم.

ج- علفهاى دارويى وگلهاى طبّى كه در درمان و اغراض پزشكى استفاده مى‌شود، اگر در عرف آنها را از خوردنيها مى‌شمارند، ازسجده برآنها بايد اجتناب كرد، واگر چنين نباشد وبه ندرت براى درمان استفاده مى‌شود مثل بعضى از انواع سموم وزهرها، سجده‌برآنها اشكال ندارد.

د- اگر بعضى از گياهان در جايى، خوردنى ودر جاى ديگرى غير خوردنى باشد، پس اگر در جاى دوم به گونه‌اى باشد كه در واقع‌خوردنى شمرده مى‌شود اما مردم آن را خوش ندارند ونمى‌خورند، سجده برآن صحيح نيست، اما اگر اصلًا در نزد آنها خوردنى شمرده‌نمى‌شود، سجده برآن اشكال ندارد.

٣- پاره‌اى از نمونه‌هايى كه سجده برآنها صحيح است بدين شرح است:

الف- زمين به معنى اعم آن كه شامل خاك، شن، ريگ، صخره، سنگ، مرمر ومانند آن مى‌باشد.