اگر كسى روزهاى معيّنى را براى اعتكاف نذر كند مانند ايّام قدر، پس جايز نيست كه اعتكاف را قطع كند چون با نذر خودمخالفت كرده است، و اگر نذر كند- مثلًا- كه در روز جمعه اعتكاف كند بر او واجب است كه دو روز ديگر قبل يا بعد را به آن اضافه‌كند تا سه روز كامل شود.

شب اوّل و شب آخر جزء سه روز اعتكاف حساب نمى‌شود بلكه از فجر (سپيده دم) روز اوّل تا مغرب روز سوم‌حساب مى‌گردد، اگرچه اوْلى اين است آن دو شب را جزء اعتكاف قرار دهد. امّا دو شبى كه در ميان قرار گرفته است داخل در اعتكاف‌مى‌باشد و اعتكاف كردن مثلًا از ظهر روز چهارشنبه تا ظهر روز شنبه مورد اشكال است، و اوْلى اين است كه مثلًا از سپيده دم روزچهارشنبه تا غروب روز جمعه باشد.

سوم- بايد اعتكاف در مسجد جامعى كه امام عادلى در آن نماز جمعه يا جماعت مى‌خواند صورت بگيرد، پس در غير مساجد وهمچنين در مساجد كوچكى كه جماعت در آنها برپا نمى‌شود، حتّى در مساجد محلّه‌هاى شهر، جايز نيست. بلكه اعتكاف بايد درمسجد يا مساجد اصلى و بزرگ باشد.

و بهتر اين است كه اعتكاف در يكى از مساجد چهارگانه كه عبارتنداز: مسجدالحرام، مسجدالنّبى، مسجد كوفه و مسجد بصره‌انجام شود.

اعتكاف اساساً مستحبّ است، ولى به نذر واجب مى‌شود و احكام نذر در اعتكاف و غير اعتكاف يكسان است و لازم است كه دراين باره به كتاب نذر مراجعه شود.

احكام اعتكاف‌

١- گوهر و حقيقت اعتكاف ماندن در مسجد به عنوان عبادت است، لذا اگر بدون نياز از مسجد بيرون برود، عملش باطل‌مى‌شود، و نيز اگر خارج شدن انسان معتكف از مسجد به جهت نياز و ضرورت به طول بيانجامد به طورى كه از صورت اعتكاف‌بيرون بيايد باز عملش باطل مى‌شود، ولى خروج انسان براى ضرورت ونياز به طورى كه عرفاً با ماندن در مسجد منافاتى نداشته‌باشد، اشكال ندارد، مانند اينكه كسى براى خوردن و آشاميدن يا براى رفتن به سرويس بهداشتى يا استحمام يا عيادت مريض يا تشييع‌جنازه، يا براى برآوردن نياز مؤمن و مانند آنها از مسجد بيرون برود، و اگر بيرون رفت بايد به كمترين زمان ممكن اكتفا كند و سپس‌برگردد.

٢- چند چيز بر معتكف حرام است، و با رعايت نكردن شرطهاى اعتكاف وارتكاب برخى از محرّمات، اعتكاف باطل مى‌شود، اكنون به بعضى از آنها اشاره مى‌شود:

الف- در اعتكاف آميزش با همسران و لمس و بوسيدن شهوت‌انگيز آنان حرام است و دراين‌