ولى پس از برقرارى آزادى نسبى در عصر عباسيان، شرايط موجود به ائمّه‌عليهم السلام اين امكان را مى‌داد تا به طور شبه سرّى و مخفيانه‌خُمس را از مسلمين دريافت كنند.

از همين رو احاديث وارده از پيامبرصلى الله عليه وآله و امام اميرالمؤمنين عليه السلام حلّيت خُمس براى شيعيان را مورد تأكيد قرار داده است و اگرخُمس فريضه و واجب نبود، حلّيت آن معنى نداشت. حلّيت خمس بنابه شرايط بسيار سختى بود كه شيعيان با آن روبرو بودند، پيامبر و برخى ائمّه معصومين خمس را مباح كردند تا اموال شيعيان پاك شده و رشد و بركت پيدا كند و نسل آنان تطهير شود. بر همين‌اساس فقها (رحمة اللَّه عليهم) احاديث وارده درباره اباحه خمس را بر حلّيت مؤقت حمل نموده‌اند، چون مسأله خمس‌در حدود اختيارات معصومين بوده است.

ثانياً- رويه و سيره معمول در خمس مانند ديگر فرايض شرعيه بر اين بوده كه از شيعيان جمع آورى مى‌شده و اساس يك تشكيلات‌مالى ويژه براى رهبرى مذهبى را تشكيل مى‌داده‌است. اين‌روند از اواخر عصر ائمّه معصومين عليهم السلام تا به امروز ادامه داشته، به طوريكه‌هيچ جاى شك وترديدى در وجوب و پايبندى شيعيان به تأديه خمس باقى نمى‌گذارد، بلكه پرداخت خمس به عنوان يكى ازويژگى‌هاى شيعيان در طول تاريخ به‌شمار مى‌آيد وبا اين وصف چگونه مى‌توان در آن شك كرد؟

به گمان قوى گروهى كه در خمس تشكيك مى‌كند، همان گروهى است كه در بسيارى از خصوصيات و ويژگيهاى تشيّع هم شك وترديد دارد و سعى مى‌كند تا اين ويژگيها را كم‌رنگ نمايد و مى‌خواهد تشيّع در ديگر گروهها ادغام و هضم شود و از بسيارى از ارزشهاو خصوصيات ومزاياى خود دست بردارد، در حاليكه فكر نمى‌كند كه عكس آن بايد مورد نظر باشد، زيرا تا زمانيكه ارزشهاى شيعه‌مفيد ومشروع است چرا اين ويژگيها را بر ساير مذاهب اسلامى تعميم ندهيم؟ چرا نبايد از پيروان ديگر مذاهب اسلامى پيرامون آيه‌خمس سؤال كنيم و بگوئيم چرابه اين فريضه عمل نمى‌شود؟ در حاليكه درآمد زياد و ثابتى را براى مبلّغين و دعوتگران وبرنامه‌هاى دينى تأمين مى‌كند؟ وچرا اين‌سؤال را از پيروان ديگر فرق‌اسلامى بويژه روشنفكران آنان درباره مركزيت و نقش اهل‌بيت‌عليهم السلام در نظام اعتقادى وفرهنگى وتربيتى امّت، ننمائيم؟ واينكه چگونه اين مركزيت به فراموشى سپرده شد؟ و چرا بسيارى از آنان به فضائل اهل بيت اهمّيت نمى‌دهند وحتّى‌هنگام صلوات فرستادن بر پيامبر صلى الله عليه وآله، آل محمّد را حذف مى‌نمايند و صلوات خود را ناقص مى‌كنند؟

اگر شرايط سياسى آن زمان اجازه نمى‌داد كه مسلمانان عشق ومحبّت خود را به آل رسول اللَّه ابراز دارند، چرا امروزه پس از اينكه‌آن شرايط از ميان رفته، دوستدارى و محبّت خود را به اهل بيت‌عليهم السلام ابراز نمى‌كنند؟ و فرزندان خود را با فضايل آنان آشنانمى‌سازند، در حاليكه‌