احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٢٦٠ - احكام اذان و اقامه
٦- استحباب اذان در موارد زير ساقط مىشود:
اوّل- اذان نماز عصر در روز جمعه در صورتيكه با نماز جمعه يا نماز ظهر يكجا گزارده شود.
دوّم- اذان نماز عصر در روز عرفه در صورتيكه با ظهر يكجا گزارده شود.
سوم- اذان نماز عشا در شب مشعر در صورتيكه بامغرب يكجا گزارده شود.
چهارم- در صورت جمع بين ظهر وعصر وبين مغرب وعشا بايك وضوء وبدون فاصله قابل توجه عرفى، دراين حالت اذان از نمازعصر وعشا ساقط مىشود. البته تلاوت دعاهاى كوتاه وتسبيحات حضرت زهرا بين دو نماز، ضررى به جمع بين دو نماز ندارد. اينحكم، زن مستحاضهاى را كه براو جمع بين ظهر وعصر وجمع بين مغربوعشا واجب است نيز شامل مىشود.
٧- اذان واقامه، در موارد زير هردو ساقط مىشود:
الف- براى كسى كه به نماز جماعت مىپيوندد، اذان واقامه جماعت كفايت مىكند، چه خود، اذان واقامه را شنيده باشديانشنيده باشد، يادر هنگام اذان واقامه حاضر باشد يا نباشد.
ب- كسى كه در مسجد به طور منفرد نماز مىخواند، به اذان واقامه جماعت اكتفا مىكند در صورتيكه قبل از متفرق شدن صفوفجماعت، به نماز شروع كرده باشد.
ج- اگر اذان واقامه ديگرى را به طور كامل بشنود يا اذان و اقامه ديگرى را به قصد اذان واقامه وبدون تغيير عبارات آن، بازگوكند، كفايت مىكند.
٨- در صحت اذان واقامه ومترتب شدن ثواب بر انجام آن دو، شرايط ذيل لازم است:
اوّل- نيت، يعنى هدف شخص از اذان واقامه، تقرب به خدا وامتثال اوامر او باشد. البته اين شرط در اذان نماز است اما در اذاناعلام، قصد قربت شرط نيست.
دوم- عقل وايمان؛ يعنى اذان واقامه از شخص ديوانه وغير مؤمن صحيح نيست. پس در جماعت به اذان واقامه آن دو نمىتواناكتفا كرد وهمچنين اگر اذان واقامه ديوانه يا غير مؤمن را بشنود، نمىتواند به آن اكتفا كند. اما بلوغ شرط نيست وبه اذان كودك مميزهم مىتوان اكتفا كرد.
سوم- ترتيب؛ يعنى اول بايد اذان وبعد اقامه بگويد وهمچنين فصلها و جملات اذان واقامه را به ترتيبى كه قبلا ذكر شد بخواند.
چهارم- موالات بين اذان واقامه وبين فصلهاى آن دو وبين اذان واقامه ونماز، يعنى فاصله زيادى بين آنها واقع نشود، مرجعتشخيص تحقق فاصله وعدم آن، عرف است.
پنجم- خواندن اذان واقامه به زبان عربى وبه صورت صحيح؛ يعنى ترجمه اذان واقامه ياتلفظ غلط آنها كفايت نمىكند.
ششم- بعد از فرا رسيدن وقت نماز، اذان واقامه بگويد.
هفتم- در اقامه، طهارت شرعى (وضو يا غسل) داشته باشد امّا در اذان، طهارت شرط