الف- جهاد نشانه راستى ايمان است. وقتى كه كسى ادّعاى ايمان مى‌كند ولى از وارد شدن به صحنه مبارزه و نبرد با دشمنان دين، دريغ مى‌ورزد، در واقع هنوز در اعتقاد خود ترديد دارد، امّا اگر وارد صحنه پيكار شد، عملًا بر وسوسه‌هاى نفس خود غلبه يافته و باادامه مبارزه، ايمان او جلاى بيشترى مى‌يابد، قلب او بيشتر پاك مى‌شود، و از كوره آزمايش موفّق بيرون مى‌گردد.

بدين سان است كه جهاد گواه راستى ايمان، و وسيله‌اى براى افزايش واستحكام آن مى‌باشد، ازاين بصيرت احكام زير استنباطمى‌شود:

اوّل- هر زمان كه ضعفى در ايمان و ترديدى در يقين خود احساس كردى، جهاد را به عنوان ابزارى براى رشد ايمان و يقين خودبرگزين، و از دشوارترين مراتب آن آغاز كن، و تا با نشاط وتلاش وارد ميدانهاى جهاد نشده‌اى، قوت ايمان و افزايش يقين را انتظارنداشته باش. در راه خدا به جهاد بپرداز، آنگاه خداوند، به فضل و عنايت خود، بر ايمان تو مى‌افزايد.

از همين رو خداوند در كتابش مؤمنان را دستور مى‌دهد كه تقوا پيشه كرده، و وسيله‌اى براى تقرّب به او بجويند، و در راه او به‌جهاد بپردازند:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ وَجَاهِدُوا فِي سَبِيلِهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ‌ [١].

«اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! از (مخالفت فرمان) خدا بپرهيزيد؛ و وسيله‌اى براى تقرّب به او بجوئيد،؛ و در راه اوجهاد كنيد، باشد كه رستگار شويد.»

و اين بدان معنى است كه از مهمترين وسيله‌ها براى نزديك شدن به خدا جهاد است و در حديث شريف هم از اميرالمؤمنين عليه السلام‌روايت شده است:

«افضل ما توسّل به المتوسّلون، الايمان باللَّه ورسوله والجهاد فى سبيل اللَّه» [٢].

«بهترين چيزى كه مؤمنان براى تقرّب به خدا به آن توسّل مى‌جويند، ايمان به خدا و پيامبرش وجهاد در راه خداست.»

دوم- وقتى كه يك رهبر مكتبى، ضعف ايمان را در يك تشكّل اسلامى يا جامعه مسلمان احساس كرد، راهى جز اين ندارد كه‌آنان را در ميدان جهاد وارد سازد، زيرا جهاد به خواست خدا وسيله مناسبى است براى مقابله با ضعف، و افزايش آرامش.

رهبرانى كه منتظر مى‌مانند تا ايمان جمعيت قوى شود سپس مبارزه بر ضد دشمن را آغاز

[١] سوره مائده، آيه ٣٥.

[٢] بحارالانوار، ج ٩٧، ص ١٢.