بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ٢٩ - نسب نجاشى و ضبط نام وى

نسب نجاشى و ضبط نام وى‌

علّامه حلّى در إيضاح الاشتباه، ضبط صحيح نام و نسب نجاشى را اين گونه ارائه مى‌نمايد:

«النجاشىّ»، با نون مفتوح و جيم و شين. «عثيم»، با ضمّ عين و فتح ثاء و سكون ياء. «السمّال»، با سين مكسور و ميم مشدّد و لام، كه برخى نيز با كاف خوانده‌اند. «سمعان»، با كسر سين. «مساحق»، با ضمّ ميم. «بجير»، با ضمّ باء و فتح جيم و سكون ياء. «عُمير»، به صيغه تصغير. «قعين»، با قاف مضموم و عين مفتوح و ياء ساكن. «ثعلبة»، با ثاء. «دُودان».[١] البتّه سيّد بحر العلوم در كتاب رجالش از برخى نسخه‌ها نقل مى‌كند كه بين «ابن بجير» و «ابن اسامه»، «ابن عمير» وجود دارد، چنان كه در شرح حال ابراهيم بن ابى السمّال‌[٢] در ضمن نسب وى آمده است.

نيز در برخى نسخه‌ها، «ابو السمّاك (با كاف)» آورده شده كه مخالف ضبط و كتابت اين نام در كتاب‌هاى تاريخ و اخبار است.

و امّا نام نجاشى، در تعبيرات، به چند شكل، ديده مى‌شود. جهت تحقيق ضبط صحيح اين نام، عبارات لغت‌شناسان بزرگ و رجاليان مهم را بررسى مى‌كنيم:

صاحب صحاح اللغة مى‌گويد:

نجاشى (به فتح نون)، اسم پادشاه حبشه است.[٣] صاحب القاموس المحيط مى‌گويد:

نجاشى- كه با تشديد ياء [قرائت مى‌شود] و با تخفيف، فصيح‌تر است و نون آن كسر داده مى‌شود، يا اين كه فصيح‌تر، كسره نون است- همان اصحَمه، پادشاه حبشه است. و نجاشىِ حارث، رجزگوى مشهور است.

[١]. إيضاح الاشتباه، ص ١١٢

[٢]. رجال السيّد بحرالعلوم، ج ٢، ص ٢٨- ٣٥

[٣]. صحاح اللغة، ج ٣، ص ١٠٢١