بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ٢٨٨ - گفتار سوم تكرار برخى عناوين در يك باب

اتّحاد آنان، قطع داشته باشند.

اين دسته شامل شش نفر است.

دسته چهارم. كسانى كه شيخ طوسى رحمه الله نام آنان را در ابواب اصحاب ائمّه عليهم السلام و باب «من لم‌يروِ عنهم عليهم السلام» ذكر كرده است؛ ولى در باب «من لم‌يروِ عنهم عليهم السلام» قرينه‌اى آورده است كه بر «عدم روايت آنان از امام عليه السلام» و يا بر «درك عصر غيبت از سوى آنان» دلالت دارد.

البتّه مرحوم شيخ براى برخى از افراد اين دسته، قراينى با دلالت‌هاى مذكور، ذكر نكرده است. روشن است كه در موارد امكان دستيابى به قراين مذكور، تناقضى وجود نخواهد داشت.

شمار افراد اين دسته، ٤٨ نفر است.

دسته پنجم. كسانى كه شيخ طوسى رحمه الله به خاطر اطمينان به تغاير آنان، نامشان را تكرار كرده است. اين افراد، تنها نام‌هاى متشابه دارند، و گرنه قراينى وجود دارد كه آشكاركننده تغاير آنهاست.

افراد اين دسته، چهار نفرند.[١] به طور كلّى، آنچه به نظر مى‌رسد، اين كه: هفده توجيه مذكور براى تكرار نام افراد در ابواب اصحاب ائمّه عليهم السلام و باب «من لم‌يروِ عنهم عليهم السلام»، هيچ يك راه حلّ نهايى اين مشكل، شناخته نشده است، هرچند كه برخى از آنها به واقعيّت، نزديك‌تر به نظر مى‌رسند.

گفتار سوم: تكرار برخى عناوين در يك باب‌

در رجال الطوسى، گاه در يك باب، برخى از عنوان‌ها دو و در مواردى سه بار تكرار شده‌اند كه در بعضى موارد، بين تعبير اوّل و دوم، هيچ گونه تفاوتى نيست و در بعضى ديگر، تفاوت، بسيار اندك است.

[١].« مع الطوسى فى رجاله»( باب« من لم‌يروِ عنهم عليهم السلام»)، الفكر الإسلامى، سال اوّل، ش ٢، ص ٩٤- ١٢٣