بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ٢٨٧ - گفتار دوم تكرار برخى نام ها در باب«اصحاب» ائمه عليهم السلام و باب«من لم يرو عنهم عليهم السلام»

ضمن باب «من لم‌يروِ عنهم عليهم السلام» و رفع شبهه ارسال و انقطاع در ضمن باب‌هاى اصحاب ائمّه عليهم السلام بوده است.

ه. در پنج مورد، احتمال اختلاف طبقه و يا اشكال در سند، وجود دارد.

بنا بر اين در مجموع، ٤٤ مورد از ٥٠ موردِ باقيمانده (٨٨ در صد) قابل حل شدند و تنها شش مورد باقى مى‌ماند كه قابل حل نيستند.[١] توجيه هفدهم. با بررسى موارد تكرار، آنان را به پنج دسته مى‌توان تقسيم كرد:

دسته اوّل. كسانى كه شيخ طوسى رحمه الله آنان را در شمار اصحاب يكى از ائمّه عليهم السلام ذكر كرده است و به عدم روايت يا ترديد در روايت آنان از معصوم، تصريح كرده است.

روشن است كه موارد اين گونه، از مصاديق تناقض مذكور، شمرده نمى‌شوند؛ زيرا ذكر اين عدّه در ابواب اصحاب ائمّه عليهم السلام، به واسطه معاصرتشان با امامى بوده است كه از اصحاب وى شمرده مى‌شده‌اند، گرچه از كسانى بوده‌اند كه از ائمّه عليهم السلام روايت نكرده‌اند.

اين دسته شامل سه نفر است.

دسته دوم. كسانى كه شيخ طوسى رحمه الله نام آنان را در باب «من لم‌يروِ عنهم عليهم السلام» آورده است؛ ولى ديگر رجاليان، آنان را در شمار راويانِ از ائمّه عليهم السلام ذكر كرده‌اند.

موارد اين گونه نيز از موارد تناقض، خارج‌اند و حتّى اگر احتمال اشتباه از سوى ديگران نيز ثابت شود، اين موارد، اشكال بر مرحوم شيخ محسوب نمى‌شوند.

اين دسته شامل پنج نفر است.

دسته سوم. كسانى كه شيخ طوسى رحمه الله به خاطر اطمينان نداشتن به اتّحاد آنان، نامشان را در ابواب اصحاب ائمّه عليهم السلام و باب «من لم‌يروِ عنهم عليهم السلام» تكرار كرده است، گرچه نام اين عدّه، مشابه يكديگر و يا كاملًا مطابق با يكديگر بوده است.

موارد اين گونه نيز از موارد تناقض محسوب نمى‌شوند، هرچند كه ديگران به‌

[١]. تراثنا، سال دوم، ش ٢ و ٣، ص ١٣٩ و ١٤٠« باب" من لم‌يروِ عن الأئمّة عليهم السلام" فى كتاب رجال الطوسى»، السيّد محمّد رضا الحسينى الجلالى