بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ١١٠ - توصيف برخى طرق
و در شرح حال جعفر بن هذيل، همان كتاب را با طريقى ديگر آورده است.[١]
فوايد طرق نجاشى
اسناد و طرق نجاشى، گذشته از: كارآيى در توثيق، اثبات انتساب و صحّت نسخه در برخى موارد، فوايد ديگرى نيز در بر دارند كه در مباحث مختلف رجالى به كار مىآيند. اينك به اجمال، اين فوايد را ارائه مىنماييم:
فايده يكم. شناخت مشايخ شيخ طوسى.
نجاشى رحمه الله و شيخ طوسى در بسيارى از مشايخ، مشترك اند. از جمله اين مشايخ، مىتوان از: شيخ مفيد، غضايرى، ابن عبدون، ابو صلت اهوازى و ابن جندى- كه همگى مورد اعتماد هر دوى آنان بودهاند- نام برد.
بنا بر اين، در صورتى كه به واسطه اسنادى، كتاب يا اصلى به اين افراد برسد، همان اسناد مىتوانند معتمد و طريق شيخ طوسى نيز باشند.
فايده دوم. شناخت تصحيفات يا قلب نام راويان در كتابهاى حديث.
فايده سوم. شناخت اختلاف متون در نتيجه شناخت اختلاف اسناد. بدين وسيله مىتوان اطّلاعاتى را درباره كتابهاى از دسترفته كسب نمود.
فايده چهارم. شناخت مقدار شهرت كتابها در آن عصر و نيز مقدار اهتمام راويان به آنها.
فايده پنجم. شناخت طبقات راويان با شناخت مشايخ و راويان آنان.
و برخى فوايد جنبى ديگر ....
توصيف برخى طرق
نجاشى رحمه الله در كتابش، برخى از طريقها را توصيف، و بدين گونه آنها را ارزشيابى نموده است. براى نمونه، طريقى را كوفى، ديگرى را قمى و ديگرى را مصرى معرّفى كرده است و گاه طريق را مضطرب، مظلَم و يا مبهم دانسته است. از جمله اين
[١]. رجال النجاشى، ص ١٢٥( ش ٣٢٢)