گلشن اسرار - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٢٨٢ - تعرِیف حکمت عملِی در کتاب « الهداِیة»

را بخواند ِیا ِیک کمونِیست و ِیک توده‌اِی مِی‌آِید تمام اِین اسفار را کاملاً مِی‌خواند و از خود ملاصدرا هم بهتر مِی‌فهمد. اِین براِیش چه فاِیده‌اِی دارد؟! آنچه که خوانده فقط حکمت نظرِی بوده است. الآن باِید به دنبال حکمت عملِی برود و آنچه که در سرش هست بِیرون برِیزد. حسنه به جاِیش بِیاِید آن وقت به باطن آن، که عبارت است از عرفان و شهود برسد.

به مرحوم مِیرزاِی قمِی گفتند که آقا، شما مذکرها را مؤنث مِی‌آورِید و مونث را مذکر مِی‌کنِید. گفت: «الأمر فِی التأنِیث و التذکِیر سهلة».

معراج السعادة ِیا جامع السعاداتِی که مرحوم ملا مهدِی نراقِی ـ البته مرحوم ملا مهدِی نراقِی بسِیار مرد بزرگِی بود و بسِیار مرد نازنِینِی بود و مقاماتِی داشت ـ نوشتند. و ِیا مرحوم ملا عبد الصمد همدانِی رحمه الله واقعاً مرد بزرگِی بود اِیشان آمدند ِیک بحرالمعارف نوشتند. اِین کتاب‌ها حکمت عملِی مِی‌شود. امّا آِیا خودشان واقعاً به آن مطالبِی که در اِین کتاب هست رسِیدند؟! اِین را نمِی‌توانِیم بگوِیِیم. ِیا مرحوم حاج ملا مهدِی نراقِی اِین رواِیاتِی که در جامع السعادات نقل کرده خودش هم، به حقِیقت اِین رواِیات رسِیده است؟ ِیعنِی واقعاً تمام ملکات سِیّئه را، از خود زدوده است ـ البته سِیّئه‌اِی که او دارد براِی ما حسنه است ـ آنچه را که واقعاً خودشان در صدد بِیان اِین مطالب هستند به آن مراتب هم رسِیده‌اند؟! زِیرا مثلاً شراب نخورِید و ِیا دزدِی نکنِید فقط ِیک مرتبه نمِی‌باشد. اِینها براِی عوام الناس است. در آن جاهاِی دقِیق و لطِیف و ظرِیفِ نفس و آنها را بدل و عوض کردن، آِیا مِی‌توانِیم بگوئِیم که آنها به اِین مسأله رسِیده‌اند؟ شاِید نرسِیده باشند که قطعاً نرسِیده‌اند، ِیعنِی از عبارات هم اِین‌طور بر مِی‌آِید که نرسِیده‌اند. خِیلِی مسائل، دقِیق است. فقط اِین نِیست که فرض کنِید که ِیکِی نماز شب بخواند و در نمازش غش کند انسان بگوِید که او به همۀ مراتب رسِیده است.