ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٥٥٨ - شرح

كرده‌اند مى‌بندند.

در اين كلام، امام (ع) پيشنهاد به تأخير انداختن جنگ با طلحه و زبير را با يك مفهوم تشبيهى رد مى‌كند، با اين توضيح كه اگر جنگ را به تأخير اندازد موجب آمادگى بيشتر دشمن مى‌شود و در اين صورت مانند كفتارى خواهد بود كه مدت حيله صياد همچنان آرام بماند و بخوابد. سپس امام (ع) سوگند ياد مى‌كند كه چنين نخواهد بود. يعنى بر فراوانى ستم و سركشى آرام نخواهد گرفت و در طول زندگيش همواره از حق دفاع خواهد كرد و سپس آنچه را صحيح مى‌داند يعنى مقاومت و قتال با كسانى كه با وى سركشى مى‌كنند به وسيله كسانى كه از او اطاعت مى‌كنند، اضافه كرده و مى‌فرمايد: من به وسيله طرفداران حق، پشت كنندگان به حق و به وسيله حرف شنوان مطيع، سركشان شكّاك را تنبيه خواهم كرد.

در اين عبارت، امام (ع) [از نظر ادبى‌] رعايت مقابله را فرموده و عاصى را در مقابل مطيع و شكّاك را در مقابل پذيرنده آورده است، زيرا آن كه در حق شك مى‌كند در معنى ضدّ كسى است كه حق را پذير است. مراد امام (ع) از «ابدا» طول حيات و زندگيش مى‌باشد، زيرا ابد ممكن براى آن حضرت تا پايان عمر است.

معناى كلام امام (ع) كه فرمود: يأتي علىّ يومى، كنايه از وقت ضرورى مرگ است. در پايان اين كلام، دادخواهى و شكايت از ظلم را در دفاع از حقّش و اين كه تنها مانده و چاره‌اى جز شكايت و مقاومت ندارد اضافه فرموده و به آغاز و انجام اين دفاع (از زمان رحلت پيامبر تاكنون) اشاره مى‌فرمايد و با سوگند جلاله محروميّت خود را از خلافت تأكيد مى‌كند و اين شكايت تأكيد بر شكايتهاى سابق است.