ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ١٩٠ - يه - رسول خدا(ص) على(ع) را از آغاز عمر تا بالاترين مراتب كمالات نفسانى تربيت كرد

كمال آن حضرت را در فقه تعيين مى‌كند سخن پيامبر (ص) است كه فرمود:

«شايسته‌ترين شما براى قضاوت على (ع) است.» و كسى كه داناترين شخص در قضاوت باشد ناگزير بايد به قواعد فقه و اصول داناتر و آگاه‌تر باشد.

اما فصحا: روشن است تمام كسانى كه پس از آن حضرت به فصاحت مشهورند، ذهنشان را از الفاظ آن حضرت انباشته‌اند و كلام و خطب آن حضرت را فرا گرفته‌اند، مانند ابن نباته و غير او كه در رأس اين سلسله قرار دارند.

اما علماى نحو، اوّلين واضع نحو ابو الأسود دئلى است و او به ارشاد حضرت على (ع) دست به اين كار زد. آغاز كار چنين بود كه أبو الأسود و شنيد مردى اين آيه را قرائت مى‌كند: وَ أَذانٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ إِلَى‌ (به كسر لام رسول) بر او ايراد گرفت و گفت: پناه بر خدا از جور بعد از كور. يعنى از نقصان ايمان پس از فزونى آن. ابو الأسود پس از اين جريان به على (ع) مراجعه كرد و عرض كرد قصد دارم براى مردم قواعدى بنويسم كه سخنشان را با آن تنظيم كنند. امام فرمود «نحو» بنويس. و او را به كيفيت اين قواعد هدايت كرد و به وى امورى آموخت.

اما علماى صوفى و بزرگان عرفان، نسبتشان به على (ع) در تصفيه باطن و چگونگى سلوك به سوى خداوند متعال آشكار است.

اما علمايى كه با امور جنگ و اسلحه سر و كار دارند نسبتشان به على (ع) روشن است.

از آنچه گفتيم ثابت شد آن حضرت استاد جهانيان و هدايتگر آنها به راه حق پس از رسول خدا بوده است. مناقب و فضايل آن حضرت بيش از آن است كه به شمار آيد.